تبيين عوامل كالبدي و محيطي مؤثر بر تغييرات كاربري اراضي روستاهاي پيراشهري شهر رشت

مقدمه:  يكي از مسائل اصلي در جامعه روستايي ايران، تغيير كاربري اراضي روستايي و كاهش چشمگير فعاليت‌هاي كشاورزي است. عوامل زيادي در تغييرات كاربري اراضي روستايي تأثيرگذار هستند.هدف:  هدف اين پژوهش، شناسايي متغيرهاي كالبدي و محيطي تأثيرگذار بر تغييرات كاربري اراضي روستاهاي پيرامون كلانشهر رشت بود. روش شناسي:  روش انجام پژوهش نيز توصيفي – تحليلي و روش گردآوري اطلاعات كتابخانه اي و ميداني است، براي تجزيه و تحليل داده ها با استفاده از نرم افزار Spss از آزمون آماري تي تك نمونه اي، ضريب همبستگي پيرسون و رگرسيون خطي چند متغيره استفاده شده. جامعه آماري تحقيق 37 روستاي داراي سكنه كه مرز مشترك با شهر رشت داشتند به عنوان روستاهاي نمونه انتخاب شدندكه با استفاده از فرمول كوكران 516 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند.قلمرو جغرافيايي پژوهش: شامل  37 سكونتگاه روستايي پيرامون شهر رشت است كه  با مساحت 9863.6720 هكتار در مختصات جغرافيايي 49 درجه 27 دقيقه طول شرقي و 37 درجه و 23 دقيقه عرض شمالي قرار گرفته است.يافته ها و بحث: يافته هاي به دست آمده نشان مي دهد در بين عوامل كالبدي، عامل نزديكي به شهر تا حدود 67 درصد از تغييرات متغير وابسته را پيش‌بيني مي‌كند. همچنين دو عامل نزديكي به مراكز كار و دسترسي به راه‌هاي ارتباطي به ترتيب با ضرايب 0.548 و 0.511 بر تغييرات كاربري اراضي تأثيرگذار بودند. عامل نزديكي به شهر، عامل نزديكي به كار و دسترسي به راه هاي ارتباطي به ترتيب بيشترين تاثير را در تغيير كاربري اراضي دارند.نتيجه گيري: نتايج مطالعات براي عوامل محيطي نشان داد كه چهار شاخص بر تغييرات كاربري اراضي تأثيرگذار هستند. ظرفيت‌هاي گردشگري روستا با ضريب استاندارد 0.821 بيشترين تأثيرگذاري را داشت. همچنين مساعد نبودن زمين روستا براي فعاليت‌هاي كشاورزي با ضريب استاندارد 0.785 در تغييرات كاربري اراضي روستايي تأثير داشت. دور بودن از منابع آبياري و دسترسي نداشتن به آب نيز به ترتيب با ضرايب 0.613 و 0.568 در تغييرات متغير وابسته تأثيرگذار بودند.