بررسي فرونشست زمين به دليل برداشت بي رويه از منابع آب هاي زيرزميني با تكنيك تداخل سنجي راداري در دشت فسا

مقدمه:  فرونشست زمين يك پديده زمين‌شناسي زيست محيطي است كه باعث آسيب رساني به نقاط جمعيتي و سكونتگاه‌هاي انساني و خسارت‌هاي زيست محيطي، اجتماعي و اقتصادي  مي‌شود.تكنيك تداخل سنجي راداري يك ابزار قوي  در برآورد فرونشست با دقتي در محدوده ميلي متر با استفاده از مشاهدات فاز را دارا هستند.هدف: يكي از مناطقي كه با مخاطره فرونشست مواجه است، دشت فسا در استان فارس است كه با توجه به اهميت موضوع در اين تحقيق به بررسي ميزان فرونشست، مطالعه سطح آب زيرزميني و بررسي كشت آبي و ديم منطقه مورد مطالعه پرداخته شد.روش شناسي: به منظور محاسبه فرونشست از تصاوير سنتينل رادار با فرمت(SLC) تك منظر با پوراريزاسيون(VV) جهت  محاسبه ميران نرخ جابجايي استفاده مي‌شوند. روش تداخل سنجي راداري روشي براي تركيب تصاوير SAR گرفته شده از سنجنده‌هاي راداري ماهواره  Sentinel 1A سال‌هاي 2016 تا 2020 و همچنين اطلاعات چاه‌هاي پيزومتري موجود در منطقه اخذ و تغييرات آن‌ها در طول دوره 1399-1372  در نرم افزار GIS با استفاده از مدل درون يابي IDW نقشه سطح آب زيرزميني تهيه و مورد استفاده قرار گرفته است. قلمرو جغرافيايي پژوهش: دشت فسا يكي از وسيع ترين و مهم‌ترين دشت‌هاي استان فارس است كه چه از نظر جمعيت انساني ساكن و همچنين سطح زير كشت داراي اهميت مي باشد.يافته ها و بحث: سطح آب زيرزميني در محدوده‌هاي داراي فرونشست زمين با افت همراه بوده است. به خصوص در روستاهاي دستجه، صحرآورد و قاضي كوچك كه بيشترين ميزان افت سطح آب زيرزميني را دارا مي‌باشد و در پهنه خطر فرونشست زياد هم قرار دارند. زمين‌هاي منطقه بيشتر شامل باغات و كشت آبي است. و با توجه به امضا طيف بدست آمده از پوشش‌هاي گياهي منطقه مورد مطالعه نوع كشت زمين‌ها بر اساس ديم كاري يا كشت آبي، شناسايي شد.نتيجه گيري: طبق نتيجه بدست آمده يكي از دلايل اصلي فرونشست زمين در منطقه مورد مطالعه، برداشت بي رويه از منابع آب زيرزميني است و در نهايت با استفاده از نقشه پهنه‌بندي خطر فرونشست مشخص شد كه به طور كلي 11401 نفر در محدوده خطر فرونشست زندگي مي‌كنند. ضروري است سازمان‌ها و نهادهاي متولي با اتخاذ سياست‌ها و برنامه‌ريزي‌هاي مناسب، پيش از وقوع بحران درصدد كاهش هر گونه آسيب به سكونتگاه‌هاي انساني، جمعيت و زيرساخت‌هاي موجود در اين مناطق باشند.