بررسي و تحليل تئوري حق‌به‌شهر و نقش آن در تحقق حكمروائي خوب شهري در كلان‌شهر تبريز

مقدمه: حق‌به‌شهر يك حق بشري است كه شامل تعلق يافتن شهر به همه‌ي شهروندان و مشاركت آنان در امور شهري است. حق‌به‌شهر تضمين مساوي بودن فرصت ها و توزيع مناسب خدمات و امكانات است كه مي‌تواند ارتباط دوسويه‌ي مؤثري با حكمروايي خوب شهري ايفا نمايد.هدف: هدف تحقيق حاضر بررسي و تحليل تئوري حق‌به‌شهر و نقش آن در تحقق حكمروائي خوب شهري در كلان‌شهر تبريز مي باشد.روش‌شناسي: تحقيق حاضر ازنظر نوع هدف كاربردي و ازلحاظ ماهيت و روش توصيفي- تحليلي و براي جمع آوري داده ها از روش هاي كتابخانه اي و ميداني استفاده شد. جامعه آماري را شهروندان ساكن در كلان‌شهر تبريز تشكيل مي دهند كه طبق سرشماري مركز آمار در سال 1395 داراي ۱۵۵۸۶۹۳ نفر جمعيت و 497898 خانوار بوده ‌كه با استفاده از فرمول كوكران تعداد 337 نفر از شهروندان به عنوان نمونه انتخاب شدند. در انتخاب شهروندان، افراد بالاي 20 سال مورد پرسشگري قرار گرفتند و براي نمونه برداري در مناطق ده‌گانه كلان‌شهر نيز از روش خوشه اي استفاده شد. جهت تجزيه‌وتحليل داده ها از آزمون هاي تي تك نمونه اي، ميانگين، كروسكال واليس، رگرسيون وزني جغرافيايي و تحليل مسير استفاده گرديد.قلمرو جغرافيايي پژوهش: قلمرو جغرافيايي تحقيق كلانشهر تبريز مركز استان آذربايجان شرقي در شمال غرب ايران است.يافته ها و بحث: يافته ها نشان داد، در بين شاخص هاي حق‌به‌شهر شاخص متنوع بودن فعاليت‌ها و كاربران در وضعيت مطلوبي قرار داشته و ساير شاخص ها در وضعيت قابل قبولي قرار ندارند. ازنظر فضايي منطقه 9 با ميانگين رتبه اي 175.05 و منطقه 7 با ميانگين رتبه اي 170.10 در وضعيت مطلوبي به سر مي برند. ازنظر شاخص هاي حكمروايي خوب شهري نيز شاخص هاي مشاركت، قانونمندي و پاسخگويي در وضعيت متوسط به بالايي بوده و منطقه 8 و 7 از اين نظر وضعيت مطلوبي دارند.نتيجه‌گيري: شاخص هاي تئوري حق به شهر در سطح كلانشهر تبريز  اثرات متنوعي در تحقق حكمروايي خوب شهري از ديدگاه شهروندان  دارد. چنانچه، شاخص هاي پذيرش تفاوت و تضادهاي شهري با مقدار 0.242 و آزادي فعاليت در فضاي شهري با مقدار 0.145 بيشترين تأثيرگذاري در تحقق حكمروايي خوب شهري در كلان‌شهر تبريز داشته اند. لذا، مي توان گفت در فرايند حكمروايي خوب شهري در متروپليس هاي ايران توجه به تئوري حق به شهر و حقوق شهروندي از ضروريات توسعه پايدار شهري است.