نقش مناطق آزاد در توسعه روستايي، چالش‌ها و راهبردها(مورد مطالعه: روستاهاي منطقه آزاد بندر انزلي)

مقدمه:  روستاهاي ايران غالباً درگير مسائل متفاوتي هستند كه مهم‌ترين آن عملكرد اقتصادي روستا است. در اين ميان وجود و حضور مناطق آزاد تجاري و صنعتي يكي از راهكارهايي است كه توان جذب سرمايه‌هاي داخلي و خارجي و به پيروي از آن توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي در جوامع انساني را به دنبال دارد.هدف:  هدف اصلي اين تحقيق بررسي اثرات فعاليت منطقه آزاد تجاري – صنعتي بندرانزلي، از ابعاد اقتصادي، اجتماعي و كالبدي  بر روستاهاي پيرامون خود و چالشه اي بوجود آمده در توسعه پايدار روستايي مي‌باشد.روش شناسي: روش تحقيق، توصيفي – تحليلي و داده‌هاي مورد نياز با استفاده از منابع اسنادي و مطالعات كتابخانه‌اي، مشاهدات ميداني و توزيع پرسشنامه به گردشگران و مسئولين مرتبط و نيز از طريق مطالعه‌ي شرايط محيطي–اجتماعي اين محدوده و با بررسي فعاليت‌ها و طرح‌هاي توسعه‌اي منطقه آزاد تجاري–صنعتي انزلي با اهداف توسعه‌ي گردشگري پايدار گردآوري شد. براي تجزيه و تحليل اطلاعات از روش تحليلي SWOT استفاده شد. جامعه آماري تحقيق شامل خانوارهاي ساكن در 5 نقطه روستايي به عنوان نمونه براساس مسافت كوتاه و تأثيرپذيري بيشتر اين روستاها از منطقه آزاد انتخاب شدند.قلمرو جغرافيايي پژوهش:  قلمرو جغرافيايي شامل نوار ساحلي منطقه آزاد انزلي و روستاهاي داخل محدوده مي باشد.يافته ها و بحث: نتايج تحقيق نشان داد كه منطقه آزاد تجاري–صنعتي انزلي از موقعيت مناسب جغرافيايي برخوردار است و به دليل همجواري بندرانزلي با بنادر ساير كشورهاي حاشيه درياي خزر مي‌تواند به عنوان قطب گردشگري مطرح شود. نتايج آزمون t نيز با سطح اطمينان 99 درصد نشان داد كه منطقه ويژه اقتصادي انزلي سبب بهبود مولفه هاي اشتغال، درآمد، تثبيت جمعيت، خدمات رساني و توسعه زيرساخت هاي حمل و نقل شده استنتيجه گيري: نتايج نهايي نشان مي‌دهد كه تهديدات زيست محيطي و نرخ بالاي تبديل كاربري اراضي كشاورزي از مهمترين چالش هاي توسعه در محدوده مورد مطالعه مي باشد.