واكاوي آگاهي طبقاتي در شعر پايداري سليمان العيسي با تكيه بر نظريۀ گلدمن

نقد ساختارگرايي تكويني ارتباط معنادار ميان ساختار ادبي و ساختار جامعه‌اي را بررسي مي‌كند كه اثر ادبي در آن توليد مي‌شود. لوسين گلدمن از برجسته‌ترين نظريه‌پردازان اين گونۀ نقدي جايگاه ويژه‌اي براي مقولۀ آگاهي طبقاتي قائل است و آگاهي جمعي طبقۀ اجتماعي را منبع الهام اثر ادبي مي‌داند و با استفاده از آن، جهان‌بيني اين طبقه را در اثر خود بيان مي‌كند. شعر عربي معاصر به خاطر اثرپذيري از اتفاقات سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي كه در كشورهاي عربي رخ داد، از لحاظ جامعه‌شناختي داراي ارزش فراواني است و توصيفي از احساسات، جهان‌بيني و آگاهي جمعي مشاركان اجتماعي كشورهاي عربي است. سليمان العيسي شاعر ملي‌گراي سوري در اشعار مقاومتش به مقولۀ آگاهي طبقاتي توجه ويژه‌اي داشته و با مضمون‌هاي مقاومتش در بيداري ملي جهان عرب نقش بسزايي داشته‌است. پژوهش حاضر مي‌كوشد با شيوۀ توصيفي و تحليلي و با تكيه بر نظريۀ ساختارگرايي تكويني لوسين گلدمن به بررسي بازتاب آگاهي طبقاتي در شعر العيسي بپردازد و نقش جهان‌بيني طبقۀ اجتماعي كه بدان وابسته بوده را در سرودن اشعارش بيان كند. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه العيسي در اشعار مقاومتش با تأكيد بر فرهنگ ايثار، شهادت‌طلبي، جهاد و مبارزه و تقويت احساسات ملي‌گرايانه عربي و روحيۀ استكبارستيزي، آگاهي طبقاتي مشاركان اجتماعي در كشورهاي عربي را پويا و سرزنده مي‌كند و نقش سازنده‌اي در تغيير آگاهي واقعي آن‌ها به آگاهي ممكن ايفا مي‌كند و نگاهشان را از گذشتۀ پر از شكست به آينده‌اي روشن و پر از تغييرات مثبت سوق مي‌دهد.