امكان سنجي طرح احكام وضعي در اخلاق

يكي از تمايزات ادعايي ميان دو علم فقه و اخلاق اسلامي، وجود احكام وضعي در فقه و عدم آن در اخلاق است. بررسي صحت اين ادعا پرسش اصلي اين مقاله است؛ «آيا احكام وضعي در اخلاق نيست؟». در اين مقاله سعي شده با روش تحليل مفهومي، احكام وضعي فقهي و احكام ارزشي اخلاقي تحليل و نسبت آنها با هم سنجيده شود. حاصل آنكه احكام ارزشي در اخلاق همانند احكام وضعي در فقه از سه خصوصيت توصيف، ارزش‌گذاري و اقتضاي عمل برخوردار هستند و در واقع احكام ارزشي بخشي از احكام وضعي هستند. در نتيجه نه تنها اخلاق عاري از احكام وضعي نيست، بلكه در حوزه تبيين احكام ارزشي دستاوردهايي دارد كه براي تبيين احكام وضعي فقهي نيز مفيد است. همچنين در اخلاق اسلامي از برخي احكام وضعي غفلت شده كه با طرح دوباره و گسترش آنها مي‌توان به ارتقاء مباحث اخلاق كمك شاياني كرد.