حس‌آميزي گرافيك و موسيقي در پوسترهاي با موضوع موسيقي دهه پنجاه قباد شيوا

اگرچه ادراكات حسي انسان كه در فرآيند‌هاي پيچيدهِ عصب‌شناختي، اطلاعات را از محيط دريافت و به مغز ارسال مي‌كند، عموماً به شكلي مجزا و مستقل درنظر گرفته مي‌شوند، اما تجربه‌ انسان در جهان، تجربه‌اي چند حسي نيز هست. به نحوي كه گاه، تحريك يك گذرگاه حسي، به تجربه‌اي غير ارادي در يك گذرگاه حسي ديگر منجر مي‌شود. اين امر كه در روان‌شناسي به سينستزيا (حس‌آميزي) شناخته مي‌شود، در خلق و آفرينش برخي آثار هنري به كار گرفته شده و شاعران و هنرمندان بسياري نظير رمبو، كله، كاندينسكي، كورساكف، مسيان، ليتس و نظاير آن‌ها، به‌عنوان روشي در طراحي به‌كار برده‌اند. قباد شيوا كه در دهه‌ پنجاه، پوسترهايي با مضمون موسيقي طراحي و منتشر نمود، به نوآوري‌هاي مهم و قابل توجهي در زمينهِ دريافت و پردازش تركيبي دو حس بينايي و شنوايي، دست يافت. حال پرسش اين است كه، فرآيند حس‌آميزي در پوسترهاي با موضوع موسيقي دههِ پنجاه قباد شيوا، چگونه قابل تحليل است؟ پژوهش كيفي حاضر به روش توصيفي ـ تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي و آرشيوي به انجام رسيد. نوع نمونه‌گيري غير تصادفي بوده كه به روش هدفمند، تعداد سي و نه اثر از سال 1349 تا 1359 شامل پوسترهايي با موضوع موسيقي نمونه‌گيري و سپس، طبقه‌بندي و تحليل گرديد. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه، فرآيند خلق و آفرينش اين پوسترها بر شش دسته‌ِ بازنمايي خلاصه‌سازي شده اشياي موسيقيايي، همراه با عناصر بصري، بازنمايي چهره انسان، بازنمايي گياهان، بازنمايي پرنده، كاربست هفت اصل تزييني (اصل ابر) و كاركرد عناصر بصري، قابل مشاهده است كه هنرمند در دسته ششم، با استفادهِ آگاهانه از كاركرد عناصر بصري و نفي بازنمايي و دست‌يابي به شيوهِ بياني ويژه، به تحقق حس‌آميزي در اين پوسترها دست يافته‌است.