بازشناسي ساختار بازي‌هاي رايانه‌اي با محوريت آموزش تاريخ و هنر (مطالعه موردي: مجموعه بازي تور اكتشاف)

با توجه به اين‌كه امروزه دانش‌آموزان و دانشجويان مقاطع مختلف تحصيلي در سرتاسر دنيا از مخاطبان بازي‌هاي رايانه‌اي به‌شمار مي‌روند، مي‌توان بيان داشت كه ظرفيت‌هاي قابل‌توجهي براي توليد آثاري با محتواي آموزشي بر بستر اين صنعت هنري و رسانه ديجيتال نهفته است. پژوهش‌هاي گوناگوني تاثيرات استفاده از بازي‌هاي رايانه‌اي را به‌مثابه ابزاري كارآمد و نوين در فرآيند آموزش به مخاطبان، مورد تحليل قرار داده‌اند و با توجه به اهميت مقوله آموزش‌هاي مجازي در مقاطع گوناگون تحصيلي، طراحان اين بازي‌ها نيز در سال‌هاي اخير اقدام به ساخت آثاري با اهداف آموزشي در رشته‌هاي گوناگون كرده‌اند. از جمله بازي‌هاي رايانه‌اي ساخته‌شده باهدف آموزش و معرفي ظرفيت‌هاي برجسته تاريخي، تمدني و آثار هنري دنيا، مجموعه‌اي با عنوان «تور اكتشاف» است؛ تاكنون از اين مجموعه بازي‌ها، كه خود نسخه‌هايي الحاقي از مجموعه اصلي بازي «كيش يك قاتل» به‌شمار مي‌روند، سه نسخه به نام‌هاي «تور اكتشاف: مصر باستان»، «تور اكتشاف: يونان باستان» و «تور اكتشاف: عصر وايكينگ» عرضه‌شده است. هدف پژوهش حاضر در گام نخست، معرفي و تحليل ظرفيت‌هاي منحصربه‌فرد و نهفته در اين مجموعه بازي رايانه‌اي و در ادامه، بازشناسي و تاكيد بر ساختار و نوآوري‌هاي به‌كاررفته با محوريت آموزش تاريخ و هنر، در اين بازي‌ها بوده است. پرسش اصلي اين پژوهش نيز بدين قرار است: ساختار و عناصر تشكيل‌دهنده يك بازي رايانه‌اي با محوريت آموزش تاريخ و هنر چيست و ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد و متمايز چنين بازي‌هايي نسبت به ديگر شيوه‌هاي آموزشي رايج رشته‌هاي تاريخ و هنر كدامند؟ در پاسخ به اين پرسش، از ميان جامعه آماري شامل بازي‌هاي رايانه‌اي آموزشي، سه قسمت يادشده از مجموعه بازي «تور اكتشاف» با روش هدفمند گزينش‌شده و مورد تجزيه‌وتحليل قرارگرفته‌اند؛ پژوهش حاضر از منظر هدف بنيادي بوده و روش تحقيق به‌كار گرفته‌شده، توصيفي- تحليلي است و با گردآوري اطلاعات از منابع كتابخانه‌اي و همين‌طور اخذ تصاويري از جريان اين بازي‌ها به تجزيه‌وتحليل كيفي داده‌ها پرداخته‌شده است. نتايج پژوهش نيز نشان مي‌دهد كه ويژگي‌هاي ساختاري اين مجموعه بازي شامل شبيه‌سازي و بازآفريني مجازي واقع‌گرايانه شهرها و ابنيه تاريخي، شبكه انتقال اطلاعات و نظام پرسش و پاسخ پويا، تعامل محور و با استناد به منابع علمي معتبر و... منجر به ارايه تجربهِ آموزشي منحصربه‌فردي شده است كه مي‌تواند علاوه بر مقاطع مختلف تحصيلي، در بسياري از مراكز تاريخي، فرهنگي و هنري نظير موزه‌هاي مطرح جهان با اهداف آموزشي مورد استقبال و استفاده قرار گيرد. هم‌چنين، با تحليل و بازشناسي اين ساختار، مي‌توان به ساخت بازي‌هاي رايانه‌اي آموزشي برمبناي ظرفيت‌هاي تاريخي و هنري موجود در داخل كشور اقدام نمود.