تجلي اراده‌مندي سايبورگ از منظر وربيك مطالعه موردي: چيدمان تعاملي باغ نور

اراده‌مندي در گذشته به‌عنوان معياري براي تمييز انسان از غيرانسان به‌كار مي‌رفت و اين توانمندي صرفاً مختص به انسان بود. با ظهور فن‌آوري‌هاي نوين، دون آيدي رويكرد پديدارشناسانه را براي بررسي روابط بين انسان و فن‌آوري ناكافي دانست و رويكرد پساپديدارشناسانه را مطرح كرد كه فراتر از رابطه سوژه-ابژه است؛ زيرا فن‌آوري با سوژه همراه مي‌شود، تا جهان را تجربه كنند و ديگر نمي‌توان فن‌آوري را صرفاً ابژه يا حتي سوژه ناميد. با خلق مفهوم سايبورگ، كه هويتي متشكل از انسان و فن‌آوري است، بازنگري در برخي مفاهيم سنتي مرتبط با انسان ضروري به نظر مي‌رسد. پيتر-پل وربيك مساله اراده‌مندي را مورد بازنگري قرار داده و «اراده‌مندي سايبورگ» را مطرح كرده كه براي فن‌آوري انواعي از اراده‌مندي را قايل مي‌شود؛ كه شامل اراده‌مندي واسطه‌اي، پيوندي و مركب هستند. از سوي ديگر، شاهد رشد روزافزون چيدمان‌هاي تعاملي هستيم كه به سبب ظهور فن‌‌آوري‌هاي نوين امكان سايبورگ‌شدگي مخاطبي را كه به تجربه آن پرداخته، فراهم مي‌كنند. هدف از اين پژوهش، مطالعه موردي «چيدمان تعاملي باغ نور» الهام گرفته از عناصر فرش و باغ ايراني از منظر «اراده‌مندي سايبورگ وربيك» است؛ و اين پژوهش در پي پاسخ به اين پرسش بوده كه: تجلي اراده‌مندي در اين چيدمان و تاثير آن در سايبورگ‌شدگي انسان و نيز تاثير تعامل با عناصر ديداري، شنيداري و بويايي اين چيدمان چگونه است؟ نگارندگان با اتخاذ روش توصيفي-تحليلي، اطلاعات مورد نياز را از طريق مكاتبه با طراح اين چيدمان و نيز منابع معتبر آنلاين كسب كرده‌اند. با توجه به مطالعات انجام يافته مي‌توان گفت، هر سه نوع اراده‌مندي سايبورگ در اين چيدمان به وقوع پيوسته و يك چيدمان تعاملي هنري مي‌تواند مظاهر گوناگوني از سايبورگ را در خود جاي دهد و طراحي جامع باغ نور توانسته با درگير نمودن حواس چندگانه، اوج حس غوطه‌وري را در مخاطب ايجاد كند.