مقايسه كلام شيعي و اشعري در مسئله رؤيت خدا با رويكردي برآثار علامه حلّي و فخررازي

بنا بر دلايل نقلي، متقدمان اشعري معتقد بودند كه خدا قابل رؤيت است و مؤمنان در آخرت مي‌توانند خدا را با چشم سر ببينند، اما اين نظر اشاعره در روند تاريخي با تغييراتي روبرو شد. فخررازي از جمله انديشمندان اشعري است كه نظريه او به جهت تطوّر شرايط روحي و تاريخي‌اش با اشاعره پيش از خود متفاوت است. او رؤيت خدا در آخرت را نوعي حس ششم يا كشف دانست و به‌اين‌ترتيب ديدگاهي را پذيرفت كه قرن‌ها قبل اماميه در پرتو تعاليم اهل‌بيت‌(عليهم‌السلام) به آن دست يافته بودند. علامه حلّي اولين متكلم شيعي است كه طي مباحث تفصيلي در آثار مختلف خود نقد جدي به ديدگاه اشعريان وارد نمود. پژوهش حاضر درصدد بيان و مقايسه انديشه اين دو متكلم بزرگ شيعي و اشعري است كه زواياي پنهان و مهمي را از ماهيت كلام شيعي و اشعري براي ما آشكار مي‌سازد. نتيجه آنكه جايگاه حس ششم در ديدگاه اخير فخررازي همساني بسيار نزديكي با مقوله رؤيت قلبي علامه حلّي دارد؛ چرا كه هر دو بر‌پايه ادراكات غيرحسي بنا شده است.