بررسي ترجيحات اظهار شده شهروندان تهراني در خصوص «مركز شهر بدون خودروي سواري شخصي»‌: يك آزمايش انتخاب گسسته

يكي از راه‌حل‌هاي ممكن براي چالش‌هاي ناشي از استفاده خودروهاي سواري شخصي به‌ خصوص ترافيك، ازدحام، آلودگي هواي تهران، اجتناب از هزينه‌هاي هنگفت اقتصادي و كاهش ميزان مرگ‌و‌مير ساليانه، به‌كارگيري رويكرد «مركز شهر بدون خودروي سواري شخصي» است. هدف اين مطالعه سنجش ترجيحات اظهار شده شهروندان تهراني براي شناسايي مؤلفه‌هاي اثرگذار غيربازاري و ارزشگذاري اقتصادي اين مؤلفه‌ها با استفاده از رويكرد آزمايش انتخاب گسسته و مدل‌هاي لاجيت شرطي است. يافته‌هاي‌‌ مطالعه حاضر نشان مي‌دهد كه مؤلفه «فضاي سبز و تفريحي اضافي» در مقايسه با ساير مؤلفه‌ها از اهميت بيشتري برخوردار است. مؤلفه‌هاي «امكانات پاركينگ در مرز محدوده» و «فراواني حمل‌و‌نقل عمومي» در داخل محدوده مركز شهر بدون خودرو در اولويت‌هاي بعدي قرار دارند و ناهمساني در ترجيحات شهروندان تهراني نيز به همين دو مؤلفه برمي‌گردد. گفتني است منبع اين ناهمساني نيز متغير‌هاي جمعيت‌شناختي «درآمد» و «سن» افراد است. در تحليل و تفسير مقادير برآوردي «تمايل به پرداخت» بايد گفت شهروندان تهراني براي مؤلفه‌هاي ايجاد مسير دوچرخه‌سواري و كاهش متوسط مسافت پياده‌روي تا نزديك‌ترين ايستگاه، اهميت نسبي كمتري قائل هستند. در مقابل به مؤلفه‌هاي «ايجاد فضاي سبز و تفريحي اضافي در داخل محدوده»، «ايجاد امكانات پاركينگ در مرز محدوده» و «فراواني بيشتر حمل‌و‌نقل عمومي در داخل محدوده» ‌اهميت بيشتري مي‌دهند؛ به‌گونه‌اي كه تمايل به پرداخت آنها به ترتيب 44،375 ، 30،000 و 28،125 ريال است كه تقريباً يك‌و‌نيم تا دو‌برابر كرايه‌هاي فعلي است. بنابراين توصيه مي‌شود در سياستگذاري ترافيكي براي شهر تهران، دو مؤلفه «ايجاد فضاي سبز و تفريحي اضافي در داخل محدوده» و «ايجاد امكانات پاركينگ در مرز محدوده مركز شهر بدون خودرو» در اولويت بيشتري نسبت به ساير مؤلفه‌ها قرار گيرند.