ارزيابي برنامه‌ هاي توسعه كشور در حوزه محيط زيست و ارائه راهبردهايي براي برنامه هفتم

بررسي سير تطور محيط ‌زيست در اسناد برنامه‌هاي توسعه پنج ‌ساله بيانگر توجه به اين مقوله به‌ويژه در برنامه ششم توسعه بوده است؛ به‌صورتي‌كه طبق ماده (2) قانون برنامه ششم توسعه، محيط زيست به‌ عنوان موضوع خاص و راهبردي برنامه تعيين شده است. همچنين در بخش نهم قانون برنامه ششم توسعه كشور، ذيل ماده (38) اقدام‌هايي براي دولت جهت بهبود وضعيت محيط زيست ارائه شده است. مقاله حاضر ضمن تحليل مسائل محيط‌ زيست با استفاده از مطالعات پيشين و دريافت نظرات خبرگان، 31 مسئله را در هفت محور كلان مديريت يكپارچه سرزمين، سازوكارهاي مالي و اقتصادي،‌ سازوكارهاي اجتماعي و فرهنگي، سازوكارهاي حقوقي و قانوني، سامانه‌هاي پايش و سازوكارهاي نظارت زيست‌محيطي، ساختار سازماني و ‌تعاملات و همكاري‌هاي بين‌المللي شناسايي كرده است. در اين راستا براساس تحليل عملكرد - اهميت و با استفاده از نظرات خبرگان حوزه محيط ‌زيست چهارده مسئله راهبردي اولويت‌دار براي برنامه هفتم مشخص شده‌اند. ضمانت اجرايي قوي و محكم اجراي قوانين و مقررات محيط ‌زيستي، حفاظت از منابع محيط‌زيستي كشور (آب، جنگل‌ها، مراتع و ...)، ميزان خسارات ناشي از تخريب زيست‌محيطي در ايران و ارزشگذاري اقتصادي زيست‌بوم‌ها و منابع محيط ‌زيستي از جمله مسائل اولويت‌دار برنامه هفتم در حوزه محيط زيست تشخيص داده شده‌اند. ضمن اينكه راهبردهاي مختلفي نظير تقويت ظرفيت نظارتي سازمان حفاظت محيط ‌زيست، استقرار نظام جامع ارزيابي زيست‌محيطي، ارتقاي سامانه جامع ديدبان محيط زيستي، متناسب كردن جرائم زيست‌محيطي متناسب با ارزش اقتصادي تخريب شده و تقويت ديپلماسي محيط زيست جهت تدوين برنامه هفتم پيشنهاد شده است.