نقش مجلس الكترونيك و مشاركت شهروندي در فرايند قانونگذاري جمهوري اسلامي ايران

مشاركت شهروندان در قانونگذاري هدف آرماني مردم ‌سالاري است كه در گذشته فقط با انتخابات و ديدارهاي رودررو محقق مي‌شد، اما با ظهور فناوري اطلاعات و ارتباطات سهم مردم در قانونگذاري جهشي بزرگ يافت، به‌نحوي‌كه ديگر فاصله، تعداد مخاطبان و زمان تأثيري در مشاركت شهروندان در قانونگذاري ندارد و حتي تبديل به دستورالعمل اتحاديه بين‌المجالس (IPU) شده است. پرسش اصلي مقاله اين است كه بازدارنده‌ها و تسهيل‌كننده‌هاي نمايندگان براي استفاده از فضاي مجازي چيست و همچنين درصدد بررسي ظرفيت‌هاي تحقق مشاركت شهروندان در قانونگذاري در مجلس شوراي اسلامي است. براي اين منظور از روش كيفي گرنددتئوري استفاده شده ‌است. مشاركت‌كنندگان نمايندگان مجلس و حجم نمونه با توجه به اشباع نظري تعداد 45 مصاحبه است كه اين مصاحبه‌ها با استفاده از نرم‌افزار اطلس‌تي‌آي تحليل شده ‌است. محورهاي باز در اين مطالعه به هشت شاخص مياني تبديل و سپس به دو شاخص كلان تسهيل‌كننده در استفاده از فضاي مجازي با محورهاي آگاهي شبكه، بازيابي اطلاعات، انتشار اطلاعات و هماهنگي و در شاخص بازدارندگي نيز محورهاي ضعف زيرساخت‌ها، ناتواني در استفاده، هجمه تبليغاتي و نگاه يك‌سويه تقسيم شده ‌است. نتايج مطالعه نشان‌‌ مي‌دهد كه در حوزه ارتباطات رسمي، سايت مجلس فاقد شاخص‌هاي مدنظر اتحاديه بين‌المجالس جهاني بوده و امكانات تعاملي رسمي متصل به ارتباطات سازماني در آن تعبيه نشده و در بخش فضاي مجازي همگاني نيز با مقاومت‌هايي كه برخي نمايندگان در مقابل آن دارند هنوز به نتيجه مطلوب نرسيده است.