مطالعه عوامل مؤثر بر وقوع فساد: فراتركيب پژوهش‌ ها

فساد به ‌معناي سوء استفاده از منابع عمومي و دولتي در راستاي اهداف فردي به‌صورت غيرقانوني است. بر اين اساس هدف اصلي پژوهش مطالعه عوامل مؤثر بر وقوع فساد است كه به روش استقرايي فراتركيب كيفي در بازه زماني 1375 الي 1402 انجام شده است. ازاين‌رو با نمونه‌گيري غيراحتمالي (تعمدي) از 96 اسناد علمي (استخراج ‌شده از پايگاه علمي نورمگز، مگ ايران و ايران داك) و سپس غربالگري و گزينش، 43 مورد به‌عنوان حجم نمونه به روش تعمدي ـ غيراحتمالي انتخاب و وارد فاز تجزيه‌وتحليل با نرم‌افزار Excell و Maxqda 2022 شدند. نتايج نشان مي‌دهد در ايران آنومي اخلاقي (ضعف ارزش‌هاي اخلاقي جامعه؛ ضعف تعلق‌هاي مذهبي و ضعف اخلاق سازماني)، آنومي فرهنگي (جامعه‌پذيري نامناسب فرهنگي؛ سبك زندگي غيرارزشي و نابهنجاري فرهنگي)؛ آنومي اجتماعي (كژكاركردي سرمايه اجتماعي؛ تبعيض اجتماعي؛ كژكاركرد نهادهاي اجتماعي و رواج بي‌هنجاري اجتماعي)؛ آنومي كنترل اجتماعي (بحران نظام كنترل رسمي و غيررسمي)؛ آنومي سازماني ـ نهادي (كج‌روي سازماني؛ تبعيض سازماني؛ حكمراني ضعيف سازماني و كژكاركرد اداري)؛ آنومي آموزشي (ضعف رسانه‌هاي اجتماعي؛ سواد اطلاعاتي پايين و كژكاركردي آموزشي)؛ آنومي اقتصادي (بي‌ثباتي اقتصادي؛ فشارها و تبعيض اقتصادي و بحران فضاي كسب‌وكار) و آنومي سياسي (ضعف حكمراني سياسي؛ كژكاركردي نهادهاي سياسي و انحرافات سياسي) در گرايش به فساد مؤثر بوده است.