• شماره ركورد
    1379533
  • عنوان مقاله

    يك معناي ناشناختۀ «آغاز» در شاهنامه

  • پديد آورندگان

    افشين ‌وفايي ، محمد دانشگاه تهران - دانشكده ادبيات , فيروزبخش ، پژمان دانشگاه هامبورگ

  • از صفحه
    147
  • تا صفحه
    163
  • كليدواژه
    تصحيح متن , شاهنامۀ فردوسي , داستان رستم و سهراب , فرهنگ‌ نويسي , تحوّلات معنايي
  • چكيده فارسي
    دشواري ‌هاي واژگاني شاهنامه محدود به كلمات شاذ و مهجور نيست. در اين منظومۀ هزارساله هنوز به كلماتي برمي‌خوريم كه با وجود ظاهر روشن، معناي آشناي غلط‌اندازشان مصحّحان و شارحان شاهنامه و فرهنگ‌نويسان فارسي را به گمراهي افكنده است. نويسندگان مقالۀ حاضر يكي ازاين‌دست كلمات در داستان رستم و سهراب را كه معناي درستش بر ديگران پوشيده مانده است موضوع تحقيق خود قرار داده‌اند. ايشان در ابتدا شرحي مجمل از ضبط و معناي آن بيت در شناخته‌ترين تصحيحات و شروح داستان مذكور آورده‌اند و سپس كليد فهم بيت را كه همانا شناخت معناي مهجور و متفاوتي از كلمۀ آغاز است به دست داده‌اند و در تأييد سخن خود دو شاهد استعمال ديگر از آن نيز در شاهنامه بازشناخته‌اند. نويسندگان پس از مداقّه در معاني مختلف فعل گشتن (با حروف اضافۀ با، به، سوي) و كلمۀ آورد در شاهنامه، نشان داده‌اند كه آغاز در آنجا سه بار به معني «قصد و آهنگ» به كار رفته است. ايشان همچنين استدلال كرده‌اند كه اين آغاز چيزي نيست جز تحوّل معنايي آغاز معروف و با كلمۀ آواز كه ظاهراً صورت ديگري هم به شكل آغاز داشته و در شاهنامه در تركيب بر آوازِ (به معني «در پيِ، به دنبالِ؛ در صددِ») چندين بار آمده است بي‌ارتباط است.
  • عنوان نشريه
    جستارهاي نوين ادبي
  • عنوان نشريه
    جستارهاي نوين ادبي