بررسي خطر فرونشست زمين در حوزه توزيع شبكه برق استان آذربايجان شرقي ( با رويكرد بهسازي و افزايش تاب آوري )

شبكه گسترده تاسيسات برق، از حساس‌ترين تاسيسات استان آذربايجان شرقي در مقابل وقوع فرونشست زمين محسوب مي‌شود. با توجه به چنين حساسيتي، شناسايي مناطق مستعد به فرونشست از ضروريات بوده و بررسي ميزان آسيب پذيري شبكه‌هاي توزيع برق جهت افزايش تاب آوري در برابر آن، از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. با توجه به چنين اهميتي، هدف از انجام پژوهش حاضر، مشخص كردن پهنه‌هاي آسيب پذير در مقابل تهديدات تاسيسات شبكه برق ناشي از فرونشست زمين در استان آذربايجان شرقي است. در اين پژوهش، براي تهيه لايه‌هاي اطلاعاتي، از فرايند تحليل شبكه (ANP) استفاده شده است. به منظوردستيابي به يك همگني مناسب بين لايه‌هاي مختلف، داده‌هاي ورودي، استانداردسازي شده و نقشه‌هاي معيارهاي مورد مطالعه به روش Natural breaks بر اساس ارزش پيكسل‌ها به تعداد كلاس‌هاي خطر طبقه بندي گرديدند. نقشه مربوط به معيارهاي هر يك از مخاطرات در محيط نرم افزار ArcGis فراخواني و با يكديگر تلفيق گرديد. نتايج پژوهش نشان داد كه مناطق با خطر فرونشست زياد با وسعت 1981 كيلومترمربع و مناطق با خطر فرونشست خيلي زياد با وسعت 268 كيلومترمربع در محدوده هاي مختلف استان پراكنده شده‌اند و اغلب اين محدوده‌ها از شمال غرب تا جنوب شرق استان (شامل شهرهاي مرند، شبستر، تبريز، بستان آباد، سراب و ميانه) كشيده شده است. همچنين در شهرهاي جنوب غربي استان (مانند بناب، ملكان و عجبشير) نيز محدوده‌هايي با خطر بالا در مقابل فرونشست ديده مي شود كه در اين محدوده ها آسيب پذيري تاسيسات برق نسبتا بالا است . اين در حالي است كه، بيشترين چاه‌هاي مربوط به برداشت آب‌هاي زيرزميني با تراكم زياد در اين پهنه‌هاي پرخطر قرارگرفته‌اند. نتايج مطالعات همچنين حاكي از اين است كه بالاي 70 درصد تجهيزات و مشتركين برق در محدوده فرونشست با احتمال خطر زياد و خيلي زياد مربوط به شهرستان‌هاي مرند، شبستر و بناب است، يعني محدوده‌هايي كه بيشترين مصرف آب در بخش كشاورزي را به خود اختصاص داده اند. در اين پژوهش با انطباق مناطق پهنه بندي شده با خطر فرونشست زياد و خيلي زياد با نقشه‌هاي فرونشست حاصل از اطلس سازمان نقشه برداري كشور، همپوشاني 53 درصدي در مناطق فرونشست در شهرهاي مرند، شبستر، بناب، ملكان و سراب مشاهده گرديد.