مطالعه و بررسي سفال‌هاي دورۀ ايلخاني به‌دست‌آمده از كاوش‌هاي باستان‌شناسي معبد لائوديسه نهاوند

يكي از محوطه‌هاي مهم دورۀ سلوكي در ايران، محوطۀ تاريخي لائوديسه در شهرستان نهاوند است. اين محوطه در طي سال‌هاي 84، 90 و 1391 مورد بررسي سيستماتيك و كاوش‌هاي باستان‌شناختي قرار گرفت؛ كه بخشي از داده‌هاي فرهنگي كاوش مشخص كرد كه محوطه در دوره‌هاي بعد به‌خصوص دورۀ ايلخاني مجدداً مورداستفاده واقع‌شده است. پرسش‌هاي اصلي مطرح در اين پژوهش عبارتنداز: سفال‌هاي ايلخاني معبد لائوديسه داراي چه شاخصه‌هاي است و غالب فرم‌ها و لعاب‌هاي اين دوره كدام است؟ كيفيت هنر سفالگري دورۀ ايلخاني لائوديسه در مقايسه با ساير مراكز توليد سفال اين دوره چگونه بوده است؟ سبك سفال دورۀ ايلخاني معبد لائوديسۀ‌ نهاوند با مناطق همجوار چگونه ارزيابي مي‌شود؟ نگارندگان در اين پژوهش به بررسي و مطالعۀ گونه‌هاي مختلف سفالي به‌دست آمده از سه فصل كاوش‌هاي باستان‌شناسي در اين محوطه مي‌پردازند و تجزيه و تحليل آن‌ها را به‌لحاظ تكنيك، فرم و تزئينات انجام مي‌دهند. روش پژوهش در اين پژوهش براساس نتايج حاصل از فعاليت ميداني (كاوش‌هاي باستان‌شناختي) و مطالعات كتابخانه‌اي به‌صورت استفاده از گزارش‌هاي باستان‌شناسي و منابع كتابخانه‌اي مرتبط با اين موضوع است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد گونه‌هاي شاخص سفالي اين محوطه عبارتنداز: سفال لعاب‌دار تك‌رنگ ساده، به‌ويژه سفال با لعاب آبي، سفال لعاب‌دار با نقش كنده و لعاب پاشيده (اسگرافياتو)، سفال‌هاي معروف به چندرنگ منقوش زيرلعاب، سفال‌هاي سبك سلطان‌آباد، فيروزۀ قلم‌مشكي و سفال با تزئين نقاشي روي لعاب (زرين‌فام) است. با توجه به شواهد و پژوهش‌هاي تطبيقي صورت گرفته با نواحي ديگر مانند: تخت‌سليمان، سلطانيه (دروازۀ شمالي، اراضي جمعه مسجد)، ساوه (زرنديه)، ري، نيشابور، ارزانفود و سامن (ملاير) اين برداشت حاصل مي‌شود كه لائوديسه بيشترين شباهت را با سلطانيه، ارزانفود، سامن و نيشابور ازنظر كيفيت، تزئين و لعاب داشته، پس بنابراين بيشترين روابط فرهنگي را با مناطق مذكور داشته است.