واكاوي عوامل مانايي واژگان دخيل عربي در گويش كردي كرمانجي (مطالعه موردي: كردهاي اروميه و شمال آذربايجان غربي)

تغيير و تحول در زبان به عنوان يك پديده اجتماعي، امري عادي و بديهي است و سرعت اين تغيير و تحول به عوامل متعدد درون‌زباني و برون‌زباني بستگي دارد. زبان كردي و گويش كرمانجي با وجود مقاومت و سرسختي مردمان كرد در برابر تغييرات فرهنگي و زباني، همچون زبان فارسي نتوانست در مقابل زبان عربي مصون بماند و با اندكي تاخير از طريق وام‌گيري در سه سطح واژگاني، واجي و دستوري، وام‌گيرنده زبان عربي شد. امروزه كلمات عربي فراواني در گويش كرمانجي وجود دارند كه با وجود انتقال بخشي از آن‌ها به طور غير‌مستقيم و از مسير زبان فارسي و يا هم زمان با ورود آن ها به زبان كردي و فارسي، اين واژگان در زبان فارسي كنار گذاشته شده‌اند، اما در ميان كرمانج‌ها كاربرد دارند. در اين مقاله ضمن احصاء نمونه هايي از واژگان دخيل پركاربرد عربي در گويش كرمانجي (اروميه و شهرستان‌هاي شمال آذربايجان غربي)، به عوامل ماندگاري اين واژگان در گويش كرمانجي نسبت به زبان فارسي و ساير گويش‌هاي كردي پرداخته شده است. قرابت دو زبان عربي و كردي كرمانجي از حيث مخارج حروف، پايبندي شديد اكراد نسبت به عناصر فرهنگي، زباني و ديني و اهتمام ويژه كرمانج ها به انتقال شفاهي آثار ادبي و داستاني كردي، از جمله عوامل ماندگاري واژگان دخيل عربي در گويش كرمانجي است.