از فقدان تا مازاد در كلام: خوانش لكاني داستان‌هاي قصر پرندگان غمگين و سكتۀ قبلي

علي‌رغم تكيۀ بشر به زبان به‌عنوان وسيلۀ انتقال پيام و ابزاري به‌ظاهر رفع كنندۀ نيازهاي عمده، لكان باور داشت كه زبان نه‌تنها براي انسان در مقام سوژۀ ميل‎‌ورز كفايت‌كننده به‌شمار نمي‌آيد، بلكه مي‌تواند سبب دورماندن او از مقصود و مطلوب گمشده‌اش شود. به‌ عقيدۀ لكان، زبان عرصۀ ناخودآگاه است؛ ازاين‌رو، نه تقاضاي اگو بلكه ميل ديگري بزرگ را برآورده مي‌كند؛ بنابراين براي بازتوليد خود بايد بر روي دو عنصر برسازنده، يعني فقدان و مازاد تكيه كند تا پايدار بماند. در اين پژوهش به روش تحليل كيفي و كمّي و با خوانش روانكاوانۀ لكاني داستان‌هاي قصر پرندگان غمگين بختيار علي و سكتۀ قبلي محمد سهرابي نشان داده‌ايم كه 1- سوژه عدم داشتن فالوس را در نزد خود پذيرفته و به اختگي نمادين تن در داده است. اين امر دربارۀ كامران، خالد آمون و منصور اسرين و راويِ سكتۀ قبلي صادق است. 2- هدف سوسن از فرستادن خواستگاران خود به سفر و خروج از شهر، تبديل نمودن آن‌ها به سوژه‌اي ميل‌ورز است. 3- براي سوسن شهر و جنگ و دال‌هايي كه به آن ارجاع مي‌دادند، به‌منزلۀ ژوئيسانس و بازنمايي‌كنندۀ مازاد ميل است. 4- راوي سكتۀ قبلي به‌ميانجي قسم يادكردن مي‌كوشد فقدان در ديگري را به‌مثابۀ فقدان در كلام پُر كند. البته، فقدان در كلام هرگز پُر نمي‌شود؛ زيرا كلام همواره از مقصود وي فراتر مي‌رود.