جايگاه بزه‌ديده در حقوق و رويه ديوان كيفري بين‌المللي

بزه‌ديده عنصري است كه حقوق او با ارتكاب جرم، مورد تجاوز قرار گرفته است. اگرچه بديهي به نظر مي‌رسد كه عامل متحملِ رنجِ بزهكاري، مهم‌ترين عنصر فرايند عدالت كيفري تلقي شود، اما نه‌تنها در حقوق داخلي بلكه در حقوق بين‌الملل كيفري نيز اين تصور همواره محقق نبوده است. با وجود مغفول واقع شدن بزه‌ديده در اسناد دادگاه‌هاي بين‌المللي كيفري اختصاصي قديمي، در نسل جديد اين دادگاه‌ها و به‌ويژه در حقوق و رويه ديوان كيفري بين‌المللي، بزه‌ديده از جايگاه مهمي در مرحله تحقيقات مقدماتي، محاكمه و اجراي حكم برخوردار شده است، اما چالش‌ها و كاستي‌هايي نيز در اين زمينه ملاحظه مي‌شود. نواقصي كه بايد با لحاظ تحولات مهم و به نفع بزه‌ديدگان مورد قضاوت قرار گيرد؛ اما نمي‌توان از اين نقد اغماض كرد كه ديوان فرصت تاريخي اعطاي حق دادخواهي جزايي به افراد جامعه جهاني در برابر مرتكبين جنايات بين‌المللي را تا حد زيادي دچار مضيقه نموده است.