تأثير قاعده احسان بر مسئوليت پزشك؛ موردپژوهي تطبيقي: حقوق ايران و آمريكا

مسئوليت مدني پزشك در حقوق ايران و آمريكا، مبتني بر نظريه‌‌ تقصير است. با اين تفاوت كه طبق ماده 495 ق.م.ا. تقصير پزشك، مفروض است و وي بايد عدم تقصير خود را اثبات كند. مطابق با قوانين سامري نيكوكار، براي اسقاط مسئوليت مدني و كيفري از پزشك، صرف حسن نيت به‌شرط عدم ارتكاب تقصير فاحش، توأم با وجود شرايط اضطراري در محيط بيمارستان و يا خارج از آن محيط، كفايت مي‌‌كند. مطابق با حقوق ايران بر اساس ماده 509 ق.م.ا. شمول اجراي قاعده احسان در حق پزشك و سقوط ضمان از وي، علاوه بر داشتن حسن نيت، اين است كه در عمل نيز نبايد مرتكب تقصير و عدوان شود. صرف حسن نيت فقط سبب اسقاط مسئوليت كيفري (و نه مسئوليت مدني) او مي‌‌شود. مانعيت احسان در استناد ضرر به پزشك محسن و تناسب متعارف ميان عمل محسنانه و ضرر دفع شده از جمله عناصر احسان است.