عدالت تحولي: مباني و جلوه‌‌ها

عدالت تحولي كه به‌عنوان رويكردي جديد در عدالت در اواخر دهه 1990 ميلادي مطرح شد، در پي دگرگون‌سازي ساختارهاي ناعادلانه‌ به‌منظور ريشه‌كن‌‌سازي علل ساختاري بزهكاري است؛ زيرا بزه، اغلب پيامد بي‌عدالتي، سلطه و نابرابري است و تا زماني كه سلطه‌‌هاي ساختاري باقي است، بزه‌‌ نيز باقي خواهد ماند. عدالت تحولي، اين هدف را بيشتر با پيوند دادن عدالت ترميمي به جنبش‌‌هاي عدالت اجتماعي دنبال مي‌‌كند؛ زيرا عدالت ترميمي از طريق ممكن‌‌سازي گفتگو و شبكه‌‌‌‌سازي‌‌هاي اجتماعي، فرصت‌‌هاي مطلوبي را براي تغييرات شخصي و اجتماعي فراهم مي‌‌آورد. اعضاي جامعه از طريق اين گفتگو، از يك سو در مورد خود مي‌‌آموزند و براي تغييرات مثبت شخصي تلاش خواهند كرد؛ از سوي ديگر به درك عميق‌‌تري از جامعه خود و تغييرات لازم در آن رسيده و براي دگرگون‌‌سازي‌‌هاي ساختاري، متحد خواهند شد. مقاله حاضر با روش توصيفي ـ تحليلي، به تبيين مباني فلسفي ـ اجتماعي، حقوقي و جرم‌‌شناختي اين ايده و معرفي برخي نمونه‌‌هاي عملي آن پرداخته است.