ارزيابي تاثير استفاده از تالاب‎هاي مصنوعي در تصفيه فاضلاب خانگي

سابقه و هدف: افزايش جمعيت بشري و رشد مصرف آب از يك سو و افزايش توليد فاضلاب از سوي ديگر موجب گسترش تهديد آلودگي محيط‎زيست گرديده است. اهداف مطالعه حاضر راه‎اندازي پايلوت براي بومي‎سازي دانش طراحي تالاب مصنوعي مطابق با وضعيت كمي و كيفي فاضلاب خانگي در ايران (خوابگاه دانشجويي دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي ساري) و بررسي امكان جايگزيني سامانه‌هاي تالابي به‌جاي سامانه‌هاي مرسوم تصفيه فاضلاب خانگي در كشور بود.مواد و روش‌ها: اين مطالعه در محل دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي ساري با احداث شش تالاب مصنوعي به طول 3 متر، عرض 2 متر و ارتفاع 1.5 متر با استفاده از بتن مسلح انجام شد كه يكي از استخرها به دليل نشت از مدار خارج گرديد. داخل استخرها با استفاده از فيلترهاي مصنوعي در عمق‎هاي مختلف (يك متر: d1 و يك متر و سي سانت: d2) و فيلتر گياهي (ني معمولي: p1 و ني قميش: p2) پر و كشت شدند. D10 و ضريب يكنواختي (CU) مصالح بستر به ترتيب 2 ميلي‌متر و 3.625 از آزمايش دانه‌بندي، و هدايت هيدروليكي بستر و تخلخل آن نيز به ترتيب 2.523 سانتي‌متر بر ثانيه و 39.2 درصد به دست آمد. SSA مصالح بستر 1.336 مترمربع در هر كيلوگرم (2245 مترمربع در هر مترمكعب مصالح بستر) محاسبه شد. فاضلاب خروجي مخزن سپتيكِ بافلد خوابگاه پس از يك مرحله ته‌نشيني و رقيق‌سازي به‌وسيله پمپ روي بسترها تزريق شد. در اولين بارگذاري، بسترها تا زير سطح غرقاب شده و زمان ماند سه روز را براي اولين نمونه‌برداري طي نمودند. پارامترهاي كيفيت فاضلاب شامل اكسيژن‎خواهي بيوشيميايي(BOD)، اكسيژن‎خواهي شيميايي(COD)، ذرات جامد معلق(TSS)، كليفرم مدفوعي FC و مجموع كليفرم مدفوعي TC براي بررسي عملكرد تصفيه سامانه مورد پايش قرار گرفتند.يافته‌ها: گرچه فاضلاب تزريقي تا 25% رقيق شده بود، اما عملكرد حذف قابل‌توجه 51 تا 55، 41 تا 79، 74 تا 89، 70 تا 95.3 و 78 تا 95 درصد به ترتيب براي BOD، COD، TSS، FC و TC در تيمارهاي مختلف به دست آمد. در بين تيمارها، ضعيف‌ترين عملكرد مربوط به تيمار P1D2 و بهترين عملكرد تصفيه هم در تيمار P2D1 مشاهده شد كه نشان‌دهنده غلبه خصوصيات فيزيكي سامانه‌ها در ابتداي دوره راه‌اندازي بر عملكرد تصفيه است. بااين‌حال، عملكرد اوليه تصفيه سامانه، بسيار اميدواركننده بوده و حذف برخي پارامترها مانند TSS و FC در حد متوسط يك سامانه تصفيه تالابي تمام‌عيار بود. نتيجه‌گيري: اين فناوري تصفيه فاضلاب، به كليه مديران و متخصصان صنعت فاضلاب كشور توصيه مي‌شود، بخصوص در بخش روستايي كه داراي زمين ارزان و جمعيت كمتر از 5000 نفر هستند. اين شرايط شامل كليه شهرك‌ها، دانشگاه‌ها، پادگان‌ها و مراكز نظامي نيز مي‌گردد.