بررسي اثرات بيوچار بر عملكرد و اجزاء عملكرد خيار گلخانه‌اي در شرايط كم‌آبياري

ايران به عنوان يكي از كشورهاي واقع دركمربند خشك كره زمين بوده و كمبود آب يكي از مشكلات اساسي در اين مناطق به ويژه در بخش كشاورزي مي‌باشد. تنش آبي گياهان يكي از روش‌‌هاي صرفه‌جويي در مصرف آب است و يكي از راه‌هاي كاهش بحران آب، مديريت آب در تأمين نياز آبي گياهان زراعي مي‌باشد. از اين‌رو ارقامي از گياهان زراعي را بايد انتخاب كرد كه تحت تنش آبي تحمل بيشتري داشته باشند و محصول كمتر كاهش پيدا كند. يكي از راه‌هاي افزايش بهره وري از آب، نگه داشتن ميزان توليد محصول در سطح كنوني توأم با كاهش آب مصرفي است.بيوچار از سوختن توده‌هاي زيستي با حداقل و يا عدم حضور اكسيژن توليد مي‌شود، اين فرآيند متفاوت از سوختن واقعي مي‌باشد. در سوختن واقعي، مقدار زيادي از اكسيژن براي اكسيداسيون كامل كربن به Co2 در زيست توده فراهم است. بنابراين عملاً تمام كربن زيست توده به Co2 تبديل مي‌شود و تنها خاكستر و مقدار كمي از كربن باقي مي‌ماند. محدود كردن دسترسي به اكسيژن منجر به تثبيت بيشتر كربن در زيست توده مي‌شود، با اين‌حال راندمان توليد كربن معمولاً 50 درصد يا كمتر مي‌باشد. استفاده از بيوچار به دليل توانايي بالا يكي از راه‌هايي است كه مورد توجه قرار گرفته است. اين آزمايش در گلخانه اي واقع در 100 كيلومتري بيرجند(روستاي ميريك) با طول جغرافيايي 33 درجه و 24 دقيقه شمالي و 59 درجه و 29 دقيقه شرقي انجام شد. جهت بررسي اثر مصرف مقادير مختلف بيوچار و تنش خشكي بر ميزان رشد عملكرد خيار گلخانه‌اي آزمايشي به شكل اسپليت پلات با دو عامل مقادير مختلف كاربرد بيوچار B در چهار سطح و تنش خشكي Iدر سه سطح در قالب طرح كامل تصادفي در سه تكرار بصورت پشته‌اي و جمعاً در 36 كرت به طول 80 و عرض 40 سانتي‌متر انجام گرفت.تيمار‌هاي آزمايشي شامل بيوچار در چهار سطح (0، 4،2و 6 گرم در هر كيلوگرم خاك) و تنش آبي در سه سطح(100،75 ،50 درصد نياز آبي) بودند. نتايج نشان داد كه كاربرد بيوچار روي شاخص‌هاي قطر خيار با متوسط قطر07/ 3 ميليمتر، قطر ساقه با متوسط قطر 9.85 ميليمتر، ارتفاع بوته با متوسط ارتفاع 165 سانتي‌متر، ارتفاع خيار با متوسط ارتفاع 16.9 سانتي‌متر، كارايي مصرف آب با متوسط 2.2 كيلوگرم بر مترمكعب، تعداد برگ با متوسط تعداد 45 و وزن خيار با متوسط وزن 4.58 تن در هكتار در سطح يك درصد تأثير معني‌دار داشته است. اثرمتقابل تنش آبي و بيوچار بر شاخص‌هاي كارايي مصرف آب، وزن خيار و ارتفاع خيار در سطح يك درصد و بر شاخص‌هاي قطرخيار و قطرساقه در سطح پنج درصد معني‌دار بوده ولي بر شاخص‌هاي تعداد برگ و ارتفاع بوته اثر معني‌داري نداشته است بنابراين نتايج نشان ميدهد افزودن بيوچار در خاك در رشد گياه اثر مثبتي خواهد داشت و ميتوان مقاومت گياه را در برابر تنش آبي افزايش داد و بيشترين عملكرد را از گياه خيار شاهد بود.