اثرات عمليات كشاورزي حفاظتي و تغيير فصل نمونه‌برداري بر بعضي از ويژگي‌هاي منفذي خاك

كشاورزي حفاظتي در نظر بسياري از محققان، يكي از روش هاي پايدارسازي كشاورزي است. در اين نوع كشاورزي، حداقل به‌هم‌خوردگي خاك و نگهداري حداكثر پوشش گياهي در سطح آن از اجزاي مهم است. اين مطالعه بلند مدت در يك طرح آزمايشي بلوك‏هاي كامل تصادفي با چهار تكرار، براي بررسي اثرات عمليات فوق بر ظرفيت نگهداري رطوبت (VWC) و جرم مخصوص ظاهري خاك (BD) در دو منطقه و در دو فصل پاييز و بهار در كشور دانمارك انجام شد. تناوب R2 تناوبي از گياهان زمستانه با حفظ بقاياي گياهي، تناوب R3 مخلوطي از گياهان زمستانه و بهاره با حذف بقايا، و تناوب R4 همان مخلوط گياهان مشابه R3 با حفظ بقاياي گياهي است. هر تناوب شامل تيمارهاي شخم گاوآهن سنتي تا عمق بيست سانتي متر (MP)، ديسك تا عمق 8-10 سانتي متر (H) و كشت مستقيم (D) است. در ميانه پاييز 2013، نمونه‏برداري خاك از عمق هاي 8-4 و 16-12 و در فصل بهار 2014 از عمق 8-4 سانتي‌متري انجام شد. سپس منحني رطوبتي خاك و BD تعيين شد. تيمار شخم D، مقدار BD را در هر دو عمق به طور معني‏داري افزايش داد (1.31 و 1.38 gr.cm-3). در عمق 8-4 سانتي متر، تيمارهاي شخم حداقل (D و H) در مقايسه با MP رطوبت بيشتري در خود نگهداري كردند (38.6 تا 23 درصد در مقابل 35.8 تا 22 درصد). رطوبت خاك در محدوده رطوبت قابل استفاده براي گياه، در تيمار كشت مستقيم به طور معني‌داري بالاتر از تيمار كشت سنتي بود. نمونه‌برداري در دو فصل پاييز و بهار اثرات متفاوت داشت. اثر مثبت نگهداري بقاياي گياهي بر ظرفيت نگهداري آب در خاك در محدوده رطوبتي حدود اشباع در منطقه فولوم، مي‌تواند به كاهش توليد روان آب و كمك به كنترل فرسايش آبي منجر شود.