ارزيابي كمّي فرونشست زمين در بخش شمالي آبخوان كاشمر با استفاده از روش تداخل ‌سنجي راداري و شاخص خشكسالي PSI

فرونشست زمين، به عنوان يكي از مخاطرات محيطي، در بسياري از كشورهاي جهان در حال وقوع و رخ دادن است. اين پديده در صورت عدم مديريت صحيح، مي‌تواند خسارت جبران‌ ناپذير مالي و جاني ايجاد نمايد. لذا، به دليل اهميت موضوع، اين‌‌‌ پژوهش با هدف ارزيابي فرونشست زمين طي سال‌هاي 1396 تا 1400 در شمال آبخوان كاشمر  به عنوان بخشي از حوضه آبريز ايران مركزي و با مساحتي در حدود 6340 هكتار انجام شد. جهت پايش تغييرات روند فرونشست زمين از تداخل‌سنجي راداري استفاده شد. ارزيابي خشكسالي آب زيرزميني با استفاده از شاخص PSI و روند تغييرات خشكسالي با استفاده از آزمون‌هاي تحليل سري زماني من-كندال و پتيت به دست آمد. همچنين جهت محاسبه تراكم چاه‌ها (17 حلقه چاه) از تابع تراكم كرنل و براي بررسي همبستگي مكاني-زماني شاخص‌ خشكسالي آب زيرزميني و ميزان تغييرات فرونشست زمين از روش آماري-تحليلي استفاده ‌‌شد. نتايج بررسي تداخل سنجي راداري نشان داد كه در مناطق مختلف شمال آبخوان كاشمر  و در بازه زمانيسال‌هاي 1396 تا 1400، به ميزان 46 تا 84 سانتيمتر فرونشست به وقوع پيوسته است. بررسي خشكسالي آب زيرزميني نيز با استفاده از سري زماني شاخص خشكسالي PSI نشان داد كه تغييرات ناگهاني شاخص آب زيرزميني PSI در چاه كلاته رحيم و خليل آباد در سطح احتمال 5 درصد غيرمعني‌دار و در مابقي چاه‌هاي آبخوان معني‌دار بوده است. بررسي روند همبستگي بين شاخص PSI  و فرونشست زمين نشان دهنده ارتباط معنادار بين دو شاخص است. علاوه برآن، بررسي تراكم چاه‌ها نشان داد كه بيشترين تراكم چاه در بخش‌هاي مركزي و غربي شمال آبخوان كاشمر  بوده كه مربوط به اراضي زراعي است و يكي از دلايل مهم فرونشست زمين در بخش‌هاي مركزي و غربي آبخوان، مربوط به تراكم چاه‌ها و برداشت بي‌رويه از سفره آب زيرزميني مي‌باشد.