ارزيابي كمّي پتانسيل فرسايش‌پذيري خاك با استفاده از مدل SLEMSA (مطالعه موردي: حوضه آبخيز كرخه استان لرستان، ايران)

فرسايش خاك يكي از مهم‏ترين چالش‌ها و مخاطرات محيطي در جهان بوده و از موانع اصلي دستيابي به توسعه پايدار محسوب مي‌شود. به طوريكه، شناسايي و ارزيابي عوامل موثر فرسايش خاك و پهنه‌بندي مناطق در معرض خطر، مي‌توانند به اقدامات مناسب حفاظتي با هدف دستيابي به توسعه پايدار كمك فراواني نمايند. بنابراين، هدف از پژوهش حاضر، ارزيابي كمي فرسايش خاك در حوزه آبخيز كرخه در استان لرستان در غرب ايران، با استفاده از مدل جهاني SLEMSA است. براي اين منظور، ابتدا مقادير پارامترهاي اصلي مدل همچون شيب، طول جريان و انرژي جنبشي باران با استفاده از داده‏هاي سنجش از دوري سامانه گوگل ارث انجين (GEE)، عامل فرسايش‏پذيري خاك با استفاده از اطلاعات پايگاه داده هماهنگ خاك جهان (HWSD) و فاكتور پوشش گياهي به كمك داده‏هاي كاربري اراضي ESA CCI بدست آمد. سپس با تلفيق لايه‏هاي رقومي در محيط سيستم اطلاعات جغرافيايي، نقشه فرسايش‏پذيري حوزه آبخيز كرخه تهيه شد. تحليل فضايي نقشه فرسايش‌پذيري خاك نشان داد كه حوزه آبخيز كرخه دامنه فرسايش‏پذيري در حدود 10.61 تا 65.76  تن در هكتار در سال را دارد. به نحويكه  11.7 درصد از مساحت حوزه آبخيز كرخه كه عمدتاً در بخش‌هاي شرق و شمال شرقي منطقه مورد مطالعه قرار دارند، در كلاس خطر فرسايش‏پذيري زياد بوده كه ميزان فرسايشي در حدود 14.73 تا 65.76 تن در هكتار در سال را به خود اختصاص داده است. ارزيابي شدت فرسايش خاك و پهنه‌بندي مناطق در معرض خطر به مسئولين و كارشناسان ادارات اجرايي در انجام اقدامات حفاظتي كنترلي و كاهش هدررفت بيشتر خاك كمك فراواني خواهد نمود.