ارزيابي كارآيي مدل‌هاي مختلف يادگيري ماشين در تهيه نقشه اشكال فرسايش حوضه‌هاي آبخيز مناطق خشك (مطالعه موردي: حوزه آبخيز دشت مختاران، خراسان جنوبي)

لازمه مديريت فرسايش خاك، ارائه راه كارهاي مناسبي مي‌باشد كه با شناخت از وضعيت فرسايش خاك حاصل مي شود. هدف از مطالعه حاضر، مدل سازي اشكال فرسايش آبي با 25 متغير محيطي و با استفاده از10 مدل يادگيري ماشين در نرم افزارR و بررسي پايداري مدل به منظور آگاهي از حساسيت‌پذيري اين نوع از فرسايش در حوضه آبخيز مختاران استان خراسان جنوبي مي‌باشد. بدين منظور، موقعيت 10 فرسايش آبي غالب حوزه با استفاده از GPSثبت شد. اين وقايع در قالب دو گروه آموزش و اعتبارسنجي با نسبت 70 به 30 كلاس بندي شد. به منظور ارزيابي پايداري و كارايي مدل،  پنج تكرار از آن اجرا شد. كارايي مدل با استفاده از معيارهاي ROC، KAPPA و TSS ارزيابي شد. نقشه‌هاي حاصل از مدل‌سازي به چهار كلاس فرسايش كم، متوسط، شديد و خيلي شديد طبقه‌بندي شدند. با توجه به نتايج پايداري، بهترين مدل‌سازي براي فرسايش شياري كم تا خيلي‌شديد، مدل اجماعي(ESMs) به ترتيب با دقت 97/0، 85/0، 90/0 و 98/0، فرسايش آبراهه‌اي كم تا شديد، مدل اجماعي (ESMs) به ترتيب با دقت 88/0، 96/0 و 96/0 و در نهايت در فرسايش كناره اي رودخانه‌ كم و متوسط، اكثر مدل‌ها دقت بسيار بالاي اجرا شدند. مدل‌هاي اجماعي (ESMs) در مجموع بهترين عملكرد را در پيش‌بيني تمامي اشكال فرسايش از خود نشان دادند. اين مدل‌ها در هر سه ضريب ارزيابي، دقت بسيار بالايي معادل 94/0، 98/0 و 99/0 درصد را به دست آوردند. بررسي اهميت نسبي تمام فاكتورهاي محيطي در هر سه نوع شكل عمده فرسايش آبي منطقه مورد بررسي نشان‌دهنده‌ي اين بود كه عوامل فيزيوگرافيك، زمين شناسي، ‌پوشش سطحي‌خاك و خاكشناسي اهميت قابل‌توجهي در پراكنش جغرافيايي اشكال فرسايش آبي در حوزه مختاران دارند. در مجموع مي‌توان مدل‌هاي يادگيري ماشين را به عنوان يك رويكرد مؤثر و نوين براي برنامه‌ريزي كاربري اراضي و مديريت ريسك فرسايش معرفي نمود.