واكنش اقتصاد ايران نسبت به سياست هاي پولي و ارزي با تكيه بربخش خارجي و رويكرد تحليل تعادل عمومي پوياي تصادفي

ظهور مكتب كينزين‌هاي جديد و تأثير شگرف آن بر مدلسازي تعادل عمومي پوياي تصادفي (DSGE) همچنين تلفيق اين مدل‌ها  با مفاهيمي مانند چسبندگي‌هاي اسمي و رقابت انحصاري باعث شد اين الگوها در مركز توجه محافل اقتصاد پولي و بانكهاي مركزي قرار گيرد. اين مقاله در چارچوب اين مكتب و با بهره‌گيري از ادبيات چنين الگوهايي به طراحي و تنظيم يك مدل DSGE قابل برآورد براي اقتصاد ايران پرداخته و با شبيه سازي آن، آثار ناشي از اجراي سياست‌هاي  پولي و ارزي را از طريق ابزارهاي سياستگذاري نرخ سود بانكي، ذخاير خارجي بانك مركزي و نرخ تغيير در نرخ ارز اسمي، بر متغيرهاي كلان مورد بررسي شامل تراز تجاري واقعي، شكاف توليد، نرخ تورم، نرخ ارز واقعي و دارايي‌هاي  خارجي مورد سنجش قرار داد. به منظور تدوين الگوي مناسب، نخست با توجه به واقعيت هاي اقتصاد ايران معادلات رفتاري فعالان اقتصادي تصريح گرديد. به طور سنتي يك تابع مطلوبيت بين دوره اي و يك تابع توليد و سود به ترتيب براي تبيين رفتار مصرف كنندگان و توليدكنندگان در نظر گرفته شد.  سپس بخش خارجي در قالب تراز تجاري (خالص صادرات) به مدل اضافه شد. سياست گذاري با استفاده از قاعده ساده بهينه و تحت سه نظام ارزي مديريت شده، شناور و ميخكوب شده اعمال شد. مقام پولي (بانك مركزي) نيز چهار شيوه براي اعمال سياس تهاي ذكر شده طراحي كرده است: هدفگداري تورم، هدفگذاري توليد، هدفگذاري توام تورم و توليد و در نهايت هدفگذاري توام تورم، توليد و نرخ ارز واقعي. متغيرهاي كلان مورد بررسي عبارتند از شكاف توليد، تراز تجاري كشور (بدون نفت)، نرخ تورم و نرخ ارز واقعي . ابزارهاي سياستگذاري نيز شامل نرخ سود بانكي، ذخاير خارجي بانك مركزي و نرخ تغيير در نرخ ارز اسمي است. پس از طراحي مدل قابل برآورد براي اقتصاد ايران و تعيين پوياي يهاي لازم آن، سيستم معادلات خطي تهيه و تدوين گرديد. آثار و تبعات سياست گذار يهاي پولي و ارزي بر متغيرهاي بخش خارجي با توجه به وزن اين بخش در توليد و اشتغال، بر اساس روابط پوياي مدل مورد بررسي قرار گرفته و كنش و واكنش و چگونگي تأثيرپذيري تراز تجاري كشور از اين سياستها در قالب نوسانات متغيرهاي مورد بررسي اندازه گيري شد. الگو با استفاده از داد ه هاي واقعي كاليبره و سپس با استفاده از نرم افزا ر Dynare تحت نرم افزار MATLAB شبيه سازي شد . نتايج نشان داد نظام ارزي مديريت شده براي همه شيو ه هاي چهارگانه فوق، نظام برتر بوده و زيان بانك مركزي را تا حد زيادي كاهش داده و در مقايسه با ساير نظا مهاي ارزي، نوسانات كمتري را در متغيرهاي درونزاي مدل موجب مي شود.