بررسي و نقد بلاغي اسلوب هاي وصل و فصل با تكيه بر ديدگاه الفناري مطالعه موردي سوره ابراهيم

فصل و وصل يكي از مباحث بنيادين و كليدي دانش بلاغي قلمداد مي شود كه از ديرباز زبان شناسان و مفسران قرآني بدان پرداختند. اهميت و ارزش اين امر هم از آنجايي ناشي مي شود كه موضوع فصل و وصل چون رشته ي تسبيحي را مي ماند كه دانه هاي معنايي متن را در كنار هم قرار داده و از گسيختگي و پراكندگي آنها جلوگيري مي كند و بدين شيوه شالوده ي انسجام و پيوستگي متن را قوام و استحكام مي بخشد. كنكاش و پژوهش در اين زمينه اين امكان را براي خواننده فراهم مي كند كه وي نگاهي جامع و كامل به فضا و افق هاي معنايي متن و ماتن آن داشته باشد. محمد شمش الدين الفناري نيز از جمله مفسران قرآني است كه در باره ي فصل و وصل اظهار نظر كرده است. ايشان در اين حوزه برخي از قواعد و اصول را مورد نقد و ارزيابي قرارداده و بر خلاف جمهور، اين موارد را اصل و قاعده ندانسته، بلكه به عنوان استثناء پذيرفته است. همچنين الفناري بر خلاف دانشمندان بلاغي، موضوع فصل و وصل را تنها در جمله محرز مي داند. در جستار پيش رو، نگارندگان با روش توصيفي ـ تحليلي موضوع فصل و وصل را در سوره ابراهيم از منظر الفناري مورد بحث و بررسي قرار داده اند. نتايج بحث حاكي از آن است كه بلاغت فصل و وصل از ديدگاه الفناري مبتني بر دو اصل است: نخست جامع مشترك معنايي ميان دو جمله و دوم سازگاري و هماهنگي در خبري يا طلبي بودن آن دو. نيز توجه به كل ساختار متن و بافت،  بدين معنا كه جملات بدون اينكه با حرف عطف به يكديگر متصل شوند، از نظر بافت معنايي با يكديگر انسجام و اتحاد دارند.