بررسي‌ همگرايي‌ عملكرد بانك ها در استان ها : رهيافت ‌ ناهار و ايندر

يكي از دغدغه هاي اصلي بخش هاي اقتصادي كشور تامين مالي سهل الوصول و ارزان است كه با توجه به ضعف بازار سرمايه، تامين مالي بنگاه هاي اقتصادي توسط سيستم بانكي صورت مي گيرد . در اين راستا هدف اصلي اين مطالعه بررسي همگرايي عملكرد بانك ها در استان ها مي باشد. بدين منظور از نسبت تسهيلات به سپرده به عنوان شاخص عملكرد بانكي استفاده شده است. اين نسبت ميزان فعاليت بانك ها در امر واسطه گري وجوه را نشان مي دهد و نحوه مديريت و چگونگي تخصيص منابع جمع آوري شده از محل سپرده ها در اعطاي تسهيلات را بيان مي كند. نتايج برآورد با استفاده از روش ناهار و ايندر در دوره زماني 1389 - 1398 نشان داد كه در 17 استان شاخص عملكرد بانكي به سمت متوسط نسبت تسهيلات به سپرده (عملكرد بانك ها) كل استان هاي كشور همگرا شده است. اما از بين اين استان ها آماره t براي استان هاي گلستان و قم معني دار مي باشد. همچنين متوسط عملكرد بانك ها در 14 استان طي زمان از متوسط نسبت تسهيلات به سپرده استان ها واگرا شده است و از بين اين استان ها آماره t براي استان هاي خراسان رضوي، مازندران، خوزستان، آذربايجان شرقي، اردبيل، سيستان و بلوچستان، ايلام و خراسان جنوبي معني دار مي باشد. واگرايي عملكرد بانك هاي كشور نشان مي دهد كه شكاف اقتصادي استان ها بيشتر شده كه اين امر سبب افزايش مشكلات اجتماعي و اقتصادي شده است و آسيب پذيري اقتصادي كشور را در برابر شوك هاي بيروني افزايش داده است. ضمن آن كه در 23 استان نسبت تسهيلات به سپرده بيش از 85 / 0 (بر اساس معيارها و استانداردهاي بين المللي و داخلي) مي باشد. از اين رو شاهد بي انضباطي پولي مي باشيم كه نشان دهنده ضعف در نظام مالي و تسلط سياست مالي دولت بر سياست هاي پولي بانك مركزي است كه از علل اصلي آن، مي توان به سياست هاي مالي دولت و كسري پنهان بودجه، ناترازي منابع و مصارف بانك ها، سياست هاي نظارتي و كاستي اقتدار قانوني بانك مركزي در قبال اضافه برداشت بانك ها اشاره داشت.