كيفيت نهادي، پيچيدگي اقتصاد و نفرين منابع طبيعي؛ شواهدي جديد از كشورهاي منا

با توجه به لزوم سرعت بخشيدن به رشد اقتصادي در كشورهاي در حال توسعه، مطالعات متعددي از جنبه‌هاي مختلف به اين مهم پرداخته‌اند. در اين ميان، نحوه اثرگذاري منابع طبيعي بر رشد اقتصادي با مناقشه همراه است. دسته‌اي از اقتصاددانان رشد كند اقتصادي را به مسأله نفرين منابع طبيعي و بيماري هلندي متعاقب آن نسبت مي‌دهند. دسته‌اي ديگر، اعتقاد دارند متغيرهاي مهمي نظير كيفيت نهادي و تنوع اقتصاد مي‌تواند در اين مسأله دخيل باشد. در اين راستا، پژوهش حاضر سعي مي‌كند نقش كيفيت نهادي و تنوع اقتصاد را در اثرگذاري رانت منابع طبيعي بر رشد در كشورهاي منتخب منطقه منا در دوره 2018 – 2002 بررسي نمايد. نتايج حاصل از به كارگيري روش گشتاورهاي تعميم‌يافته (GMM) نشان داد كه منابع طبيعي به طور منفرد اثرگذاري منفي بر رشد اقتصادي دارد كه تأييدكننده فرضيه نفرين منابع است. اما، تعامل آن با كيفيت نهادي و تنوع باعث اثرگذاري منابع طبيعي بر رشد اقتصادي مي‌شود. بر اين اساس، مي‌توان بهبود كيفيت نهادي از طريق حكمراني را عاملي تعيين‌كننده در اثرگذاري رانت منابع طبيعي بر رشد اقتصادي قلمداد كرد.