تحليل نشانه‌شناختي قدرت در روايات ‌امامان شيعه‌(ع)

قدرت از جمله مفاهيمي است كه تاكنون از منظرهاي مختلف تعريف شده است. تقسيم قدرت به گونه‌هاي مختلف سخت، نرم، هوشمند و... حاكي از گستردگي ديدگاه‌ها در مورد اين مفهوم است. بحث از قدرت، منابع و شيوه‌هاي اعمال آن همراستا با انديشه هاي غربي در مطالعات اسلامي نيز مطرح بوده است. سؤال اصلي مقاله اين است كه قدرت اشاره‌شده در روايات امامان ‌شيعه(ع) چه نوع قدرتي است؟ فرضيه مقاله اين است كه در روايات امامان ‌شيعه(ع) منظومه‌اي از نشانه‌ها قابل استنتاج است كه ما را به سوي مفهوم قدرت‌متعالي رهنمون‌مي‌سازد. براي پاسخ به سوال فوق از روش نشانه‌شناسي استفاده گرديد و هدف مقاله شناسايي نشانه‌هاي قدرت در روايات‌شيعه است. يافته‌هاي پژوهش نشان‌داد كه منبع قدرت، صاحبان‌قدرت، هدف قدرت و شيوه‌هاي اعمال قدرت با گونه‌هاي مرسوم قدرت در نظريه‌هاي سياسي كه موسوم به سخت، نرم و شبكه‌اي است متفاوت است. دلالت معنايي روايات‌شيعه نشان مي‌دهد كه قدرت كالايي نيست كه به تملك انسان‌ها درآيد، هدف اعمال قدرت نيز سلطه انسان بر انسان نيست و قدرت مشروع نيز نه با اجبار بلكه از سر رضايت است. افزون بر اين، قدرت الزاما معادل قدرت رسمي و نهادي نيست و طيفي از روش‌ها چون سكوت، تقيه، دوستي و مردم‌داري قدرتي توليد مي‌كنند. كه از قدرت رسمي و نهادي آثار بيشتري دارد. بنابراين؛ منظومه معنايي قدرت مدنظر روايات شيعه را مي توان با ويژگي هاي قدرت متعالي همسو دانست.