ايراد سوءاستفاده از دادرسي در ديوان بين المللي دادگستري با تاكيد بر قضيه تحريم هاي ايران توسط ايالات متحده آمريكا

زمينه و هدف : پس از خروج از برجام توسط رييس جمهور ايالات متحده آمريكا در 8 مي 2018 و وضع تحريم هاي جديد با دستور اجرايي 13846 دولت جمهوري اسلامي ايران مبادرت به اقامه دعوي در ديوان بين المللي دادگستري در 16 جولاي 2018 به استناد ماده 22 عهدنامه مودت نمود . آمريكا مدعي بود كه دليل اصلي اقامه دعوي توسط ايران خروج اين كشور از برجام است و اين مسئله ارتباطي با نقض معاهده مودت ندارد . به زعم آمريكا دولت ايران از قيد الزام طرفين براي حل و فصل اختلافات در اين معاهده سوءاستفاده نموده است . در اين پژوهش دنبال پاسخ به اين پرسش هستيم كه در چه شرايطي ديوان به ايراد مقدماتي سوءاستفاده در قضيه حاضر و رويه ديوان توجه خواهد نمود . روش تحقيق : اين پژوهش به شيوه تحليلي توصيفي با مطالعه آرا ديوان صورت پذيرفته است .يافته ها و نتيجه گيري : مطالعه رويه قضايي ديوان به اين نتيجه رهنمون مي سازد كه تاكنون مواجه ديوان با اين ايراد فقط جنبه سلبي مشروط داشته به اين معنا كه اصل آن را پذيرفته ولي در هيچ قضيه اي شرايط اعمالِ آن را احراز ننموده است . از منظر خواندگان دعاوي مورد مطالعه چنين برداشت مي شود كه نقض حسن نيت ، عدم اجراي عدالت ، انكار پس از اقرار ، تغيير در روند دادرسي داخلي و بهره بردن از ابزار ديوان به منظور رفع اختلافات با انگيزه هاي سياسي از جمله مهمترين دلايل طرح ايراد سوءاستفاده از دارسي است . در پرونده نقض معاهده مودت (به دليل وضع تحريم ها) ديوان ايراد مقدماتي آمريكا را رد كرد و اعلام نمود امريكا نتوانسته اثبات كند كه دادخواست ايران ارتباطي با اختلاف در اجرا يا تفسير معاهده مودت نداشته است .