دعاوي تصرف عدواني درحقوق ايران با مطالعه تطبيقي حقوق انگلستان

زمينه و هدف: يكي از دعاوي عليه املاك، دعواي تصرف‌عدواني است كه علاوه بر جنبه كيفري، جزء دعاوي حقوقي محسوب مي‌شود. در نظام حقوقي ايران، تصرف‌عدواني عبارتست از ادعاي متصرف سابق مبني براينكه ديگري بدون رضايت او مال غيرمنقول را از تصرف وي خارج كرده و اعاده تصرف خود را نسبت بدان مال درخواست مي‌نمايد. در انگليس دعواي تصرف‌عدواني باعنوان «force possession» مطرح شده است به اين‌صورت‌كه، براي دعوايي كه شخص نسبت به مال غيرمنقول مي‌كند و خواهان حذف كسي است كه نسبت به مالكيت او مزاحمت ايجاد مي‌كند، عنوان دعواي تصرف‌عدواني را به‌كار مي‌برند، ضمن اينكه اين دعوا در حقوق انگليس ريشه در رويه قضايي دارد و از حقوق فرانسه در مباني تاثير پذيرفته است.روش‌: اين مقاله با روش تحليلي-توصيفي باهدف بررسي اين دعاوي در حقوق ايران و انگليس نگارش گرديد. يافته‌ها: در دعاوي تصرف‌عدواني، قانون‌گذار ايراني از ظاهر تصرف حمايت كرده و مبناي وضع مقررات حاكم بر اين دعاوي، حمايت از نظم عمومي مي‌باشد. سبق تصرف خواهان يا شاكي، جديد بودن تصرف خوانده يا مشتكي‌عنه و عدواني بودن، از اركان تحقق دعاوي تصرف مي‌باشند. در انگليس براي طرح دعواي تصرف‌عدواني جهت تحصيل مالكيت بايد 3عنصر اصلي؛ يعني وجود تصرف واقعي، معارض بودن تصرف و انقضاء مدت قانوني رعايت شود و مي‌‌توان به‌طور كلي شرايط تصرف‌عدواني جهت تحصيل مالكيت براساس دكترين مرور زمان را در علني بودن، روشن و بي‌ابهام بودن، مالكانه و معارض بودن برشمرد.