پايبندي به اصل تفكيك در نبردهاي نامتقارن و چالش‌هاي فراروي آن

زمينه و هدف :جنگ نامتقارن اصطلاحي است كه در دهه‌هاي اخير در ادبيات نظامي و در متون حقوق بين‌الملل بشردوستانه جاي خود را باز كرده است. مهم‌ترين مصداق اين‌گونه نبرد‌ها ، مخاصمات بين دولت‌ها با گروه هاي تروريستي يا شورشي است. اجراي اصل تفكيك در اين جنگ‌ها يكي از چالش‌هاي مهم در حوزه حقوق بشردوستانه است. غيرنظاميان از يك سو قرباني اعمال خصمانه گروه‌هاي مسلح يا اقدامات تلافي‌جويانه نيروهاي دولتي مي‌شوند و از سوي ديگر برخي غيرنظاميان در عمليات گروه‌هاي مسلح، مشاركت مستقيم دارند. هدف اين مقاله پاسخ‌گويي به اين سوال است كه غيرنظاميان در نبردهاي نامتقارن تا چه موقع از حمايت برخوردارند و در چه شرايطي اين حمايت از آنان سلب مي‌شود؟روش: اين تحقيق به روش توصيفي تحليلي و گردآوري اطلاعات با استفاده از منابع كتابخانه‌اي انجام شده است.يافته‌ها و نتايج: يافته‌هاي اين پژوهش حاكي از آن است كه در بسياري موارد نقض اصل تفكيك يك راهبرد اساسي براي طرف ضعيف‌تر در جنگ نامتقارن است كه يكي از آثار آن كم‌رنگ شدن مرز رزمنده و غيرنظامي است. براين اساس تقسيم‌بندي سنتي رزمنده غيرنظامي در مخاصمات نامتقارن كارايي ندارد. به نظر مي‌رسد حمايت حقوقي از غيرنظاميان فعال در مخاصمات منوط به نوع و ميزان مشاركت در مخاصمه و نيز سطح سازمان‌يافتگي گروه مسلح مربوطه باشد. هم‌چنين ضروري مي‌نمايد عمليات نظامي دولت‌ها با توجيه حقوقي مستدل بر مبناي اصل تفكيك صورت گيرد تا كمترين آسيب به غيرنظاميان وارد شود.