ارتباط بين انتشار CO2، هزينه‌هاي مراقبت‌هاي بهداشتي و شاخص توسعه‌انساني در كشورهاي عضو شانگهاي

در دوره‌هاي رشد اقتصادي بالا، انتشار دي‌اكسيد كربن (CO2) به‌شدت افزايش مي يابد و دولت‌ها به ناچار هزينه‌هاي مراقبت‌هاي بهداشتي را افزايش مي‌دهند. هدف پژوهش حاضر بررسي ارتباط دوسويه بين هزينه‌هاي مراقبت‌هاي بهداشتي، انتشار دي‌اكسيد كربن (CO2) و شاخص توسعه‌ انساني (HDI) در كشور عضو سازمان همكاري شانگهاي براي دوره‌ زماني 2020-2000، با استفاده از مدل خودرگرسيون برداري تابلويي است. نتايج نشان داد كه بيشترين سهم ناشي از تكانه‌ هزينه هاي مراقبت‌هاي بهداشتي مربوط به خودش و بيشترين سهم ناشي از تكانه هاي انتشار CO2 و شاخص توسعه‌ انساني مربوط به هزينه هاي تحقيق و توسعه است. نتايج روابط علي نشان داد كه رابطه‌ علي يك‌طرفه بين هزينه‌هاي مراقبت‌هاي بهداشتي و انتشار CO2 وجود دارد و بيانگر آن است كه به‌طور قابل توجهي انتشار  CO2هزينه‌هاي مراقبت‌هاي بهداشتي را براي كشورهاي سازمان همكاري شانگهاي افزايش مي‌دهد. علاوه بر اين، هزينه‌هاي مراقبت‌هاي بهداشتي و HDI نيز يك رابطه‌ دو طرفه‌ مثبت را نشان مي‌دهند، زيرا اين دو متغير يكديگر را تقويت مي‌كنند. رابطه‌ عليت دو طرفه بين انتشار CO2 و HDI وجود دارد كه نشانگر انتشار بالاي  CO2است كه به‌طور قابل ‌توجهي توسعه‌ انساني كشورهاي سازمان همكاري شانگهاي را تحت تأثير قرار مي‌دهد. در اين راستا پيشنهاد مي شود كه براي كاهش انتشار دي‌اكسيد كربن اقداماتي نظير سياست‌هاي توسعه‌ پايدار، توسعه‌ فناوري‌هاي پاك، آموزش و ارتقاء آگاهي مردم، توسعه‌ سرمايه انساني و همكاري هاي بين‌المللي در كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي بايستي اتخاذ نمود.