تدوين الگوريتم تصميم‌گيري براي پهنه‌بندي زون هسته در اندوختگاه‌هاي زيست‌كره‌ كشور (مطالعه‌ اندوختگاه دنا)

ايران كشوري است كه تاكنون 13 اندوختگاه زيست‌كره (BR) را به ثبت جهاني برنامه‌ انسان و زيست‌كره‌ (MaB) يونسكو رسانده است. اين برنامه بيان مي دارد اگرچه كشورها در پهنه‌بندي و مديريت اندوختگاه هاي زيست‌كره از استقلال و انعطاف برخوردارند؛ اما بايد از طريق پهنه‌بندي سه گانه و اجراي برنامه هاي مديريتي متناسب با اهداف سه گانه‌ حفاظت، توسعه‌ پايدار اقتصادي و توليد دانش و آموزش دست يابند. اين مطالعه با استناد به منابع مرجع و تجربه هاي جهاني، تلاش كرده است با شناسايي و معرفي معيارها و شاخص هاي مكاني، پهنه‌بندي هسته، به‌عنوان يكي از سه پهنه‌ اصلي BR به كمك الگوريتم تصميم‌گيري و روابط خطي رياضي، الگوي علمي و قابل تعميمي براي پهنه‌بندي هسته در كليه‌ اندوختگاه هاي زيست‌كره‌ كشور ارائه نمايد. اين پژوهش 5 معيار الزامي و 6 معيار ترجيحي را با استناد به پژوهش هاي مشابه و روش دلفي براي پهنه بندي هسته BRs در كشور شناسايي كرد. براي تعيين پهنه‌ هسته با رعايت سهم هسته از اندوختگاه در دامنه‌ 5 تا 20 درصد، استقرار هسته در اكوسيستم هاي معرف كشور (با پوشش حداقل 10 درصد)، تأمين نياز زون حفاظتي مناطق با عنوان ملي (به‌ميزان حداقل 20 درصد)، هسته‌ اندوختگاه زيست‌كره‌ دنا پهنه‌بندي و براي پرهيز از رويه هاي سليقه اي، در اقدام هاي مشابه الگوريتم تصميم گيري و روابط خطي تلفيق شاخص هاي هر معيار و معيارهاي زون هسته ارائه شد. پهنه‌ هسته اندوختگاه زيست‌كره‌ دنا با استفاده از 5 معيار الزامي معرف بودن، بكر و طبيعي بودن، گونه‌هاي حفاظتي، اهميت زيستگاهي و حساسيت و آسيب‌پذيري زيستي زيستگاه و معيار ترجيحي يكپارچگي، به‌صورت 6 لكه‌ مجاز به‌صورت خوشه اي شناسايي شد، مجموع وسعت اين لكه‌ها به ميزان 26928 هكتار، حدود 11 درصد اندوختگاه را پوشش مي دهد، لكه هاي هسته 10 تا 13 درصد اكوسيستم هاي معرف، حدود 26 درصد پارك ملي دنا و 20 درصد منطقه‌ حفاظت‌شده‌ دناي غربي و شرقي را پوشش دادند.