اثر تنش خشكي و نيتروژن بر عملكرد و برخي ويژگي‌هاي فيزيولوژيكي كينوا (Chenopodium quinoa Willd.)

به منظور بررسي اثر نيتروژن و تنش خشكي بر عملكرد، اجزاي عملكرد و برخي صفات فيزيولوژيكي كينوا رقم سانتاماريا، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه كاملاً تصادفي در پرديس كشاورزي و منابع طبيعي، دانشگاه رازي، در سال 1399 اجرا گرديد. فاكتورها شامل سطوح تنش خشكي (بدون تنش، تنش‌هاي ملايم و شديد) با افزايش دور آبياري و مقادير نيتروژن (0، ۵۰، ۱۰۰، ۱۵۰، ۲۰۰ و ۲۵۰ كيلوگرم در هكتار) از منبع اوره بودند. نتايج نشان داد كه عملكردهاي زيست توده و دانه در شرايط بدون تنش و مصرف 200 كيلوگرم در هكتار نيتروژن در بيش ترين مقدار به ترتيب 42.87 و 17.20 گرم در بوته و در شرايط تنش شديد و مصرف 250 كيلوگرم در هكتار نيتروژن در كم ترين مقدار به ترتيب 9.49 و 2.14 گرم در بوته بودند. ميزان كاهش عملكرد دانه در تمام سطوح نيتروژن در شرايط تنش ملايم در دامنه بين 80.1 32.9 درصد و در تنش شديد بين 87.9 – 73.0 درصد نسبت به تيمار بدون تنش خشكي (شاهد) و 200 كيلوگرم در هكتار نيتروژن بودند. با افزايش تنش خشكي ساير صفات از جمله وزن هزار دانه، شاخص برداشت، ارتفاع بوته، محتواي نسبي آب برگ و آنتي اكسيدان سوپراكسيد ديسموتاز كاهش، اما آنتي اكسيدان پراكسيداز افزايش يافت. با افزايش نيتروژن صفات محتواي نسبي آب برگ، پراكسيداز و سوپراكسيد ديسموتاز و كاتالاز افزايش داشت. نتايج اين آزمايش نشان داد كه در كينوا رقم سانتاماريا، اثر نيتروژن به ميزان آب در دسترس بستگي دارد و با افزايش تنش خشكي اثر ميزان نيتروژن كاهش مي‌يابد.