اثرات تنش سرما بر بعضي آنزيم‌هاي آنتي اكسيدانت و صفات فيزيولوژيك يولاف زراعي در شرايط گلخانه

به‌منظور ارزيابي تنوع ژنوتيپ‌هاي يولاف زراعي (Avena sativa L.) در پاسخ به تنش سرما، 21 ژنوتيپ يولاف در سال 96-1395 در دانشكده علوم و مهندسي كشاورزي دانشگاه رازي كرمانشاه تحت شرايط كنترل شده در گلخانه مورد بررسي قرار گرفتند. دو آزمايش جداگانه جهت تعيين دماي 50 درصد كشندگي گياه (LT50) و تأثير تنش كوتاه مدت سرما بر خصوصيات فيزيولوژيك و آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيدانت، در قالب طرح كاملاً تصادفي ا­نجام شد. تجزيه واريانس صفت LT50 نشان داد كه تنوع ژنتيكي معني‌داري بين ژنوتيپ‌هاي بررسي شده از نظر اين صفت وجود دارد. نتايج مقايسه ميانگين صفت LT50 به روش دانكن نشان داد كه ژنوتيپ‎هاي (Ozark)، (UFRGSP 948886)، (UPF775456)، (Euro)، (GA Mitchell)، (Mortlock)، (OH1022)، (Brusher)، (Wallaroo) و (Kalott) بيشترين مقدار LT50 را دارا بوده و مي‌توان آن‌ها را به‌عنوان ژنوتيپ‎هاي متحمل به سرما در نظر گرفت و ژنوتيپ‌هاي (Quoll) و (Nasta) كمترين مقدار را دارا بودند. تجزيه واريانس نشان داد اثر تيمار دمايي بر صفات ميزان كاروتنوئيد، نشت يوني، كاتالاز و پراكسيداز معني‎دار بود. همبستگي مثبت و معني‌داري بين آنزيم كاتالاز با محتواي كلروفيل و بين آنزيم پراكسيداز با ميزان نشت يوني مشاهده شد. ژنوتيپ‌هاي Ozark و UFRGS 948886 در تجزيه خوشه‌اي در گروهي با حداكثر ميانگين LT50، محتواي كلروفيل، محتواي كاروتنوئيد، آنزيم‌هاي كاتالاز، پراكسيداز و حداقل ميانگين ميزان نشت يوني قرار گرفتند. بنابراين مي‌توان گفت ژنوتيپ‌هاي اين گروه وضعيت بهتري از نظر تحمل به سرما نسبت به ساير ژنوتيپ‌ها دارند.