بررسي اثرات تاريخ كاشت و منابع مختلف تامين نيتروژن برعملكرد و اجزاي عملكرد دو توده سياه‌دانه (Nigella sativa L)

استفاده از كودهاي آلي و كودهاي زيستي به عنوان جايگزين كودهاي شيميايي و شناخت مناسب ترين زمان كاشت راه كاري موثر براي بهبود رشد گياه و رسيدن به حداكثر عملكرد در توليد محصولات كشاورزي است. به منظور بررسي اثرات تاريخ كاشت و منابع مختلف تأمين نيتروژن برعملكرد و اجزاي عملكرد دو توده سياه دانه آزمايشي در دو سال زراعي 97-1396 و 98-1397 به صورت فاكتوريل اسپليت پلات در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار درمزرعه آزمايشي دانشكده كشاورزي دانشگاه آزاد اسلامي واحد شوشتر اجراء شد. منابع نيتروژن شامل: اوره، كودگاوي، ازتوباكتر، اوره+كود گاوي، اوره+ ازتوباكتر، ازتوباكتر+كود گاوي، اوره+ ازتوباكتر+ كودگاوي و تاريخ كاشت1 آذر و 25 بهمن به صورت فاكتوريل به عنوان عامل اول در كرت هاي اصلي و2 توده بذر سياه دانه اراك و سميرم به عنوان عامل دوم در كرت هاي فرعي قرارداده شدند. نتايج تجزيه واريانس مركب نشان داد كه برهم كنش تاريخ كاشت، منابع نيتروژن و توده هاي سياه دانه بر صفات: ارتفاع بوته، تعداد شاخه جانبي، تعداد كپسول در بوته، تعداد دانه در كپسول، وزن هزار دانه، عملكرد دانه و شاخص برداشت در سطح پنج درصد معني دار بود. از نظر كمي توده سياه دانه اراك با بيش ترين ارتفاع بوته ( 76.4سانتي متر)، تعداد شاخه جانبي ( 6.4 عدد)، تعداد كپسول در بوته ( 10.8 عدد)، وزن هزار دانه (1.8 گرم)، عملكرد بيولوژيكي( 2218 كيلوگرم در هكتار) و شاخص برداشت (28.3 درصد) در تاريخ كاشت اول (1 آبان) نسبت به توده سياه دانه سميرم و تاريخ كاشت دوم (25 بهمن) برتري داشت. بيش ترين عملكرد دانه معادل (8/498 كيلوگرم در هكتار) درتيمار تاريخ كاشت 1 آذر و كاربرد اوره براي توده سياه دانه اراك حاصل شد كه تفاوت معني داري با تيمار تغذيه تلفيقي ( اوره+ ازتوباكتر+ كودگاوي) با متوسط ( 460.8 كيلوگرم در هكتار) با توده سميرم در تاريخ كشت 25 بهمن نداشت، با توجه به نتايج حاصله، تغذيه تلفيقي مي‌تواند جايگزين مناسبي براي كود شيميايي اوره در زراعت گياه سياه دانه باشد تا گامي موثر در راستاي كشاورزي پايدار و حفظ محيط زيست برداشته شود.