تحليلي بر علل و فرآيند وقوع انقلاب اسلامي بر اساس نظريه تاريخ طبيعي انقلاب‌ ها

چرايي و چگونگي وقوع انقلاب‌ها از جمله موضوعات مهمي است كه از قرن‌ها پيش مورد توجه فيلسوفان، تاريخدانان و انديشمندان سياسي قرار گرفته و حاصل تلاش نظري آن‌ها، شكل‌گيري نظريه‌هاي مختلف در باب انقلاب بوده است. جك‌گلدستون اين نظريه‌ها را در سه نسل متفاوت (نظريه‌هاي تاريخ طبيعي، نظريه‌هاي عمومي خشونت سياسي و نظريه‌هاي ساختاري) جاي داده و انقلاب اسلامي ايران را مبدع نسل چهارم انقلاب‌ها قلمداد كرده است. هدف اصلي اين مطالعه، تحليلي بر فرآيند انقلاب اسلامي بر اساس ديدگاه نسل اول نظريه‌پردازان انقلاب‌ها تحت عنوان «تاريخ طبيعي انقلاب‌ها» مي‌باشد. روش تحقيق در اين مطالعه توصيفي – تحليلي و ابزار گردآوري اطلاعات منابع كتابخانه‌اي و اينترنتي مي‌باشد. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه در پاره‌اي موارد، علل وقوع و فرآيند انقلاب اسلامي (مانند تغيير بيعت روشنفكران، اصلاحات ديرهنگام و نافرجام رژيم پهلوي، سقوط رژيم پهلوي با يك بحران سياسي حاد، اختلاف ميان انقلابيون، به قدرت رسيدن موقتي ميانه‌روها، عبور از راديكاليسم به عمل‌گرايي و دوران ترميدور) تا حدود زيادي منطبق با ديدگاه نسل اول نظريه‌هاي تاريخ طبيعي انقلاب‌ها مي‌باشد.