ارتباط بين سرمايه انساني، رشد اقتصادي و كيفيت زيست‌محيطي با تأكيد بر مخارج آموزش عمومي: كاربردي از الگوهاي DSGE

نظر به افزايش مشكلات و تخريب زيست‌محيطي در دو دهۀ اخير، انگيزه پژوهش حاضر درك اثر مخارج آموزش عمومي بر رشد اقتصادي و كيفيت زيست‌محيطي ايران با استفاده از يك الگوي تعادل عمومي تصادفي پويا و رويكرد بيزين است. بدين منظور از متغيرهاي قابل‌ مشاهده، توليد ناخالص داخلي، مصرف خصوصي، سرمايه‏ گذاري، مخارج دولت و نرخ رشد ناخالص پول در دوره 1383:01-1400:02 استفاده شده است. نتايج حاكي از آن است كه افزايش مخارج آموزش عمومي به اندازه يك انحراف معيار، موجب افزايش بهره ‏وري نهايي مخارج آموزش خصوصي مي ‏شود. بنابراين ساعات آموزش، سرمايه‏ گذاري در آموزش و متعاقب آن، سرمايه انساني افزايش مي‏ يابند. افزايش سرمايه انساني، موجب افزايش توليد، رشد اقتصادي و كاهش تورم مي‏ شود. كاهش تورم، افزايش دستمزد حقيقي نيروي كار و در نهايت تمايل خانوار به افزايش عرضه نيروي كار را به‌دنبال خواهد داشت. مصرف در پاسخ به افزايش دستمزد حقيقي افزايش يافته و رفتار سرمايه‏ گذاري بسيار شبيه به رفتار مصرف و توليد است. بنابراين مي‏ توان اظهار داشت كه تكانه مخارج آموزش عمومي مانند يك تكانه انبساطي عملكرد اقتصاد را تحت تأثير قرار داده و موجب بهبود شرايط اقتصاد شده است. در بخش زيست‌محيطي، با افزايش سرمايه انساني، رشد اقتصادي ارتقا يافته و اين موضوع منجر به افزايش آلودگي هوا و كاهش كيفيت زيست‌محيطي شده است. به‌عنوان توصيه سياستي، علاوه بر توجه به آموزش و نقش آن در توسعه سرمايه انساني به‌عنوان يك سرمايه ‏گذاري بلندمدت، بايستي بهبود كيفيت نهادها مد نظر قرار گيرد