طراحي يك الگوي هشدار بحران ارزي براي اقتصاد ايران؛ رويكرد پروبيت

در اين مقاله علاوه بر بررسي فصلي وضعيت رشد نرخ ارز و ذخاير ارزي بانك مركزي، نحوۀ عملكرد بانك مركزي در مواجهه با بحران‌هاي ارزي مشخص شده است. سپس يك الگو براي پيش‌بيني بحران‌هاي ارزي با رويكرد پروبيت نيز ارائه شده است. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه بانك مركزي و ساير عاملان اقتصادي فصل‌هاي يكساني را بحراني تلقي نمي‌كنند و هر فصلي كه تحريم در آن تصويب شود فارغ از زمان اجرايي شدن آن، احتمالاً از منظر عاملان اقتصادي به بحران ارزي منجر خواهد شد. در اكثر بحران‌هاي ارزي، بانك مركزي با خريد ارز جهت افزايش ذخاير ارزي خود، وضعيت بحران ارزي را تشديد نموده است. طول دوره بحران‌ها در همۀ موارد به جز دوران كرونا از دو فصل بيشتر نشده است. در بين متغيرهاي داخلي الگو، متغيرهاي رشد نقدينگي، رشد نرخ ارز، رشد ذخاير ارزي، وابستگي به درآمد نفتي و تحريم از عوامل مؤثر بر پيش‌بيني بحران ارزي هستند. همچنين، متغيرهاي رشد بخش حقيقي، رشد قيمت جهاني نفت و تفاضل رشد نرخ ارز از روند بلندمدت از عوامل مؤثر بر كاهش احتمال وقوع بحران‌هاي ارزي هستند. الگوي پيشنهادي براي هشدار بحران‌هاي ارزي نيز از قدرت تبيين بالايي برخوردار است. به‌عنوان توصيه سياستي پيشنهاد مي‌شود كه بانك مركزي به جاي تثبيت نرخ ارز به تثبيت رشد نرخ ارز در ميان‌مدت بپردازد تا با كاهش محيط تورمي و نوسانات ارزي، اعتبار خود را در بين عاملان اقتصادي بالا ببرد