تحليل رابطۀ پيشرفت اجتماعي و رشد اقتصادي مبتني بر الگوي معادلات هم‌زمان داده‌هاي تابلويي

در اين مقاله به منظور بررسي اثرات متقابل شاخص پيشرفت اجتماعي و رشد اقتصادي از آمارهاي مربوط به پيشرفت اجتماعي و توليد ناخالص داخلي سرانه در 27 كشور عضو گروه سازمان همكاري اسلامي كه به ترتيب برگرفته از شاخص پيشرفت اجتماعي و بانك جهاني در سال‌هاي 2012 تا 2021 مي‌باشد استفاده شده و جهت بررسي ارتباط بين آن‌ها از رويكرد سيستم معادلات هم‌زمان در قالب روش حداقل مربعات سه مرحله‌اي (3SLS) استفاده شده است. نتايج برآورد داده‌ها در سال‌هاي مورد بررسي نشان داد كه در الگوي توليد ناخالص داخلي، شاخص پيشرفت اجتماعي، آزادي اقتصادي و مخارج مصرفي دولت تأثير افزايشي و معنا‌داري بر توليد ناخالص داخلي سرانه كشورهاي مورد مطالعه دارد. در الگوي مربوط به شاخص پيشرفت اجتماعي نيز، شاخص جهاني نوآوري، شاخص آموزش و توليد ناخالص داخلي سرانه تأثير مثبت و معناداري بر شاخص پيشرفت اجتماعي دارد. نتايج به‌دست آمده از هر دو الگو نشان از وجود رابطۀ مثبت و معنادار بين شاخص پيشرفت اجتماعي و توليد ناخالص داخلي سرانه دارد كه تأييدكنندۀ وجود رابطۀ مكملي بين اين دو متغير مي‌باشد