تاملي بر آثار آيين نامه اجرايي بررسي صحنه جرم(مصوب 1396) در تحقيقات قضايي قتل عمد

پس از وقوع جنايت، اولين اقدام جهت كشف آثار جرم، شروع تحقيقات مقدماتي است. در تحقيقات قضايي جنايات عليه نفس، وظايف گوناگوني جهت شناسايي مجرم و اطلاع از نحوه ارتكاب قتل ضرورت مي‌يابد. گروه بررسي صحنه جرم در اين جنايات به‌موجب ماده ۱۳۰ قانون آيين دادرسي كيفري عهده‌دار آشكار ساختن ابعاد معماي قتل است. در اين پژوهش كه با روش كيفي و كتابخانه‌اي صورت پذيرفت، تحقيقات به دودسته اصلي پليسي و قضايي تقسيم‌شده كه حسب فعاليت‌هاي مذكور در آيين‌نامه اجرايي حدود اختيارات و وظايف بررسي صحنه جرم به اين امر اشاره مي‌شود كه اقدامات صورت گرفته درصحنه جرم صرفاً ماهيتي پليسي دارند و اصولاً در راستاي وظايف ضابطين است. از سويي دادرس بعضاً مطالباتي درباره نحوه وقوع جرم و كيفيت ارتكاب آن دارد كه سابقاً در گزارش گروه بررسي صحنه جرم ذكر نمي‌گرديد. اين‌گونه تحقيقات قضايي، نقش بسيار تعيين‌كننده‌اي در تصميم‌گيري قضات دادگاه‌ها دارد كه به‌موجب آيين‌نامه اجرايي بررسي صحنه جرم مي‌توان از خلال بررسي‌هاي صورت گرفته درصحنه جرم و اظهارنظر كارشناسان گروه بررسي صحنه جرم حاصل گردد، بنابراين اين نتيجه حاصل مي‌شود كه گروه مذكور با بهره‌گيري از اختياراتشان هركدام حسب وظيفه تخصصي‌ خود بايد پاسخگوي دو سؤال اساسي پيرامون شناسايي قاتل و كيفيت وقوع قتل باشند. بي‌شك حصول اين مهم علاوه بر كمك به اقناع وجدان قاضي براي صدور حكم، موجب حل معضلي به نام اطاله دادرسي نيز مي‌گردد.