تحليل ريسك‌هاي‌ مكان‌يابي و برپايي مراكز درماني نظامي موقت با بهره‌مندي از رويكرد FMEA (مطالعه موردي: بيمارستان‌هاي صحرايي نظامي)

يكي از مؤثرترين خدماتي كه نيروهاي مسلح در دوران بروز بحران‌هاي اجتماعي (نظير جنگ و غيره) ارائه مي‌دهند برپايي بيمارستان‌هاي صحرايي نظامي است. مكان‌يابي و احداث اين بيمارستان‌ها ريسك‌هايي بالقوه‌اي دارد كه لازم است شناسايي، درجه اهميت آنها تعيين و راه‌حل‌هاي مناسب براي مقابله با آن‌ها اتخاذ شود. هدف از پژوهش حاضر، شناسايي ريسك‌هاي احداث بيمارستان‌هاي صحرايي نظامي در دوران جنگ و بحران و نيز اولويت‌بندي آنها با استفاده از رويكرد FMEA، است. تحقيق حاضر بر اساس روش گردآوري داده‌ها، توصيفي-مطالعه موردي و بر اساس ماهيت داده‌ها، آميخته است. همچنين به علت كاربرد نتايج، از نظر هدف، كاربردي است. فرآيند انتخاب تيم خبرگي تحقيق به روش نمونه‌گيري در دسترس و تا رسيدن به مرحله اشباع نظري ادامه يافت. مرحله اشباع نظري يادشده، در اندازه نمونه 17 نفر خبره (كه همگي آشنا با مباني مديريت ريسك، بيمارستان‌هاي صحرايي و رويكرد FMEA بوده و داراي سوابق تجربي و يا دانشگاهي بيشتر از 20 سال، مرتبط با يكي از موضوعات يادشده بودند) حاصل شد. در فاز اول (فاز كيفي) تحقيق حاضر، به‌منظور نظرسنجي خبرگان، از ابزار مصاحبه نيمه ساختاريافته استفاده شد. براي همين منظور پرسش‌نامه محقق ساخته، توسط تيم خبرگي براي محاسبه شاخص CVI مورد استفاده قرار گرفت. روايي پرسش‌نامه ها با استفاده از روايي محتوا و پايايي آن، با استفاده از آلفاي كرونباخ و نرم‌افزار SPSS، مورد تأييد قرار گرفت. در ادامه و در فاز دوم (فاز كمّي) تحقيق، پرسش‌نامه خروجي فاز اول (فاز كيفي)، توسط 60 نفر از صاحب‌نظران، براي رويكرد FMEA استفاده شد. بر اساس نتايج، از ميان ريسك‌هاي احصاء‌شده، 60 ريسك اولويت‌دار (شامل 16 مورد پر ريسك، 26 مورد با ريسك متوسط و 18 مورد كم ريسك) در برپايي بيمارستان‌هاي صحرايي نظامي شناسايي شد. همچنين نتايج نشان مي‌دهد ريسك‌هاي عدم وجود انبار دارويي حائز شرايط، بانك تأمين خون، تجهيزات اتاق عمل، موتورخانه، مخازن و تأسيسات آب، زيرساخت‌هاي بهداشتي و انرژي، كيفيت بستر (محل احداث)، سيستم دفع زباله، استحكام سازه، استتار و امنيت مسيرهاي انتقال، از جمله مهم‌ترين ريسك‌هاي مكان‌يابي و برپايي بيمارستان‌هاي صحرايي نظامي هستند.