مدل‌سازي تغييرات مكاني تاب‌آوري اجتماعي با استفاده از سيستم‌ اطلاعات جغرافيايي (مطالعه موردي: شهر سرپل‌ذهاب)

مدل‌سازي مكاني تاب‌آوري اجتماعي به‌عنوان يك رويكرد نوين دفاعي و شناسايي پارامترهاي مؤثر بر آن نقش كليدي را در آمادگي دفاعي شهرها ايفا مي­كند. هدف از اين پژوهش ارائه رويكرد جديدي بر مبناي سيستم اطلاعات جغرافيايي براي مدل‌سازي تاب‌آوري اجتماعي است. اين رويكرد تازه به‌صورت موردي براي شهر سرپل‌ذهاب به‌عنوان يكي از شهرهاي پرمخاطره كشور در چند دهه اخير استفاده شده است. براي اين منظور از مجموعه 10 شاخص و 29 معيار مؤثر بر تاب‌آوري اجتماعي استفاده شد. از روش وزن‌دهي AHP براي تعيين وزن معيارهاي مختلف و از مدل WLC براي تلفيق معيارهاي مؤثر براي توليد نقشه پتانسيل مكاني تاب‌آوري اجتماعي استفاده شده است. در نهايت براي ارزيابي كارايي مدل ارائه­شده ضريب همبستگي بين مقادير پتانسيل مكاني تاب‌آوري اجتماعي به‌دست‌آمده از مدل WLC و ميزان دقت نقشه تاب‌آوري اجتماعي بر اساس اطلاعات جمع‌آوري‌شده از طريق پرسش‌نامه محاسبه شد. نتايج اين پژوهش نشان داد كه در بين شاخص‌هاي مؤثر بر تاب‌آوري اجتماعي، شاخص‌هاي سرمايه اجتماعي و آسيب‌پذيري اجتماعي بيشترين تأثير را بر مدل‌سازي تاب‌آوري اجتماعي داشته­اند. همچنين بيشتر حوزه‌هاي شهري(60 درصد) از لحاظ تاب‌آوري اجتماعي در سطح پايين و جزو مناطق آسيب‌پذير شهري به‌حساب مي­‌آيند كه اين امر نشان‌دهنده كاهش توان دفاعي شهري در مقابل شوك‌ها و حوادث است.