ارزيابي تاب‌آوري ايمني در صنايع فرآيندي: يك مطالعه مقطعي در پالايشگاه گازي فاز 19 پارس جنوبي

مطالعه حاضر با هدف ارزيابي تاب‌آوري ايمني در صنايع فرآيندي در پالايشگاه فاز 19 پارس جنوبي انجام شده و اين مطالعه مقطعي و توصيفي-تحليلي در بازه زماني 1399-1397 انجام شده است. نمونه مورد مطالعه واحد شيرين‌سازي پالايشگاه گازي فاز 19 پارس جنوبي بود كه مبتني بر 3 مؤلفه اصلي احتمال، شدت و آمادگي از مدلي نيمه‌كمي براي ارزيابي تاب‌آوري ايمني در صنايع فرآيندي استفاده شد. تحليل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهاي SPSS v.25 و AMOS v.24 انجام و 131 منبع خطر شناسايي شد. 21.4 درصد از عناصر خطر شناسايي‌شده در محدوده تهديد ضعيف، 59.5 درصد در محدوده تهديد متوسط(وضعيت هشدار) و 19.1درصد هم در محدوده تهديد شديد(وضعيت بحراني) قرار دارند. بيشترين و كمترين مقدار شاخص تاب‌آوري طي مطالعه حاضر به‌ترتيب مقدار 500 و 10 بوده و مربوط به عنصر خطر قطع يوتيليتي و قطع هواي ابزار دقيق است. نتايج نشان داد شاخص تاب‌آوري به‌صورت كلي تا 91 درصد قابل پيش‌بيني بوده و 3 مؤلفه احتمال، شدت و آمادگي هر كدام به‌ترتيب با مقادير 0.39، 0.78 و 0.37 قادر به پيش‌بيني و تخمين شاخص تاب‌آوري هستند. يافته‌ها بيانگر اين بود كه شاخص پيامد با توجه به ماهيت فرآيند و عوامل بحراني موجود در پالايشگاه­ها بارزترين مؤلفه در تعيين پارامتر آسيب‌پذيري و تاب‌آوري سامانه‌ است. از اين‌رو ارزيابي تاب‌آوري، توجه به شدت پيامدهاي احتمالي و استقرار لايه‌هاي حفاظتي مختلف براي كاهش دامنه و شدت آسيب ناشي از حوادث فاجعه‌بار بارزترين اصل افزايش سطوح تاب‌آوري سامانه‌هاي فرآيندي محسوب مي‌شود.