ارزيابي ميزان فرونشست شهر ايذه و تحليل عوامل مؤثر در وقوع آن

امروزه مخاطره فرونشست به‌عنوان يك مخاطره طبيعي بسياري از شهرها ازجمله شهر ايذه را در برگرفته است. با توجه به اينكه فرونشست با اثرات منفي زيادي براي نواحي سكونتگاهي همراه است، در اين پژوهش به ارزيابي ميزان فرونشست دشت ايذه و تحليل عوامل مؤثر در وقوع آن پرداخته‌شده است. در اين پژوهش از تصاوير ماهواره‌هاي لندست، تصاوير راداري سنتينل 1، مدل رقومي ارتفاعي 30 متر SRTM و اطلاعات كتابخانه‌اي به‌عنوان داده‌هاي تحقيق استفاده‌شده است. مهم‌ترين ابزارهاي تحقيق ArcGIS، ENVI، IDRISI و GMT بوده است. مدل‌هاي مورد استفاده در تحقيق شامل مدل حداكثر احتمال، مدل LCM و مدل SBAS بوده است. اين تحقيق در دو مرحله كلي انجام‌شده است كه در مرحله اول، به ارزيابي فرونشست منطقه با استفاده از روش سري زماني SBAS پرداخته‌شده و در مرحله دوم با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي لندست، روند توسعه كاربري‌هاي انسان‌ساخت و نواحي سكونتگاهي ارزيابي‌شده است. بر اساس نتايج حاصله، شهر ايذه در طي دوره زماني 2 ساله (از تاريخ 2020/01/10 تا 2022/01/15) بين 13 تا 68 ميلي‌متر فرونشست داشته است كه بيش‌ترين ميزان آن مربوط به مناطق جنوبي و جنوب شرقي اين شهر بوده است. همچنين نتايج اين تحقيق نشان داده است كه نواحي سكونتگاهي و انسان‌ ساخت شهري و حاشيه شهري ايذه در طي سال‌هاي 1992 تا 2022 با 7.2 كيلومترمربع افزايش مواجه شده است و با توجه به اينكه بيش‌ترين ميزان فرونشست نيز مربوط به اين مناطق بوده است. همچنين بر اساس مطالعات صورت گرفته در دشت ايذه، اين دشت سالانه با تخليه 8.14 ميليون مترمكعب آب زيرزميني مواجه است. مجموع نتايج حاصله نشان داده است كه عوامل انساني توسعه كاربري‌هاي انسان‌ساخت و افت منابع آب زيرزميني سبب شده است تا شهر ايذه، خصوصاً مناطق جنوبي و جنوب شرقي آن در معرض مخاطره فرونشست باشد.